V CSK 540/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który aktywnie brał udział w postępowaniu apelacyjnym, można uznać, że doszło do nieważności postępowania z powodu rzekomego uniemożliwienia powodowi wyrażenia stanowiska lub odebrania mu głosu na rozprawie apelacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zarzut nieważności postępowania z powodu rzekomego uniemożliwienia powodowi wyrażenia stanowiska lub odebrania mu głosu na rozprawie apelacyjnej jest chybiony, gdy powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który aktywnie uczestniczył w postępowaniu i przemawiał na rozprawie. Ponadto, zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej, która przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę przyjęcia skargi wskazał nieważność postępowania, zarzucając uniemożliwienie mu wyrażenia stanowiska i odebranie głosu na rozprawie apelacyjnej. Powód podniósł również, że sąd pierwszej instancji nie wezwał z urzędu Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego do udziału w sprawie. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 540/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński w sprawie z powództwa E. G. przeciwko K. G. i Towarzystwu Ubezpieczeń […] w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa […], I ACz […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przyznaje adw. M. S. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny w […]) kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł z należnym podatkiem VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Dlatego też nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), która miała polegać na uniemożliwieniu wyrażenia przez powoda stanowiska w sprawie i oraz odebraniu mu głosu na rozprawie apelacyjnej w dniu 14 lutego 2013 r. Z protokołu rozprawy wynika jednak, że powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który, oprócz apelacji, składał wiele pism procesowych, a na rozprawie apelacyjnej przemawiał ponad 18 minut, podczas gdy pełnomocnicy strony pozwanej jedynie 9 minut. Trafnie też podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że chybiony jest zarzut jakoby nieważność postępowania miała wynikać z niewezwania z urzędu przez Sąd pierwszej instancji do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego, Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego w S..
3 Okoliczność, że Skarb Państwa może odpowiadać solidarnie z komornikiem za szkody wyrządzone przez komornika przy wykonywaniu przez niego czynności nie oznacza, że w procesie przeciwko komornikowi o odszkodowanie, konieczny jest udział Skarbu Państwa. Nie zachodzi bowiem w takiej sytuacji współuczestnictwo konieczne, o którym mowa w art. 72 § 2 k.p.c. Poza tym skarżący zarzuca nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, a skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1 k.p.c.). Przesłanka nieważności postępowania powinna odwoływać się więc tylko do postępowania przed tym sądem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81, orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946 r., C III 719/45, OSN 1948, nr 2, poz. 34). Nie występuje też wskazana we wniosku potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Wskazane przez skarżącego – jako wymagające wykładni – przepisy art. 158 § 1 k.p.c. oraz 415 i 417 k.c. były już wielokrotnie wykładane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i szczegółowo komentowane w piśmiennictwie. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 w zw. z art.108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 212/16 2016-11-18Czy w sytuacji, gdy pełnomocnik procesowy był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, ale się na niej nie stawił, można uznać, że nastąpiła nieważność postępowania skutkująca pozbawieniem strony możności…
- IV CSK 380/14 2014-12-05Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powód powołuje się na nieważność postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika strony pozwanej oraz na potrzebę wykładni przepisów prawa budząc…
- V CSK 478/15 2016-02-23Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy przedstawione zagadnienia prawne były już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego i ich rozstrzygnięcie nie jest konieczne do rozpoznania sprawy?
- I CSK 2935/22 2022-08-30Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów nieważności postępowania i oczywistej zasadności?
- I CSK 211/15 2015-12-03Czy skarżący wykazał istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważność postępowania, uzasadniając tym samym przyjęcie sk…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 72 § 2 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 158 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art.108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy