V CSK 541/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-26
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca kryteriów uznania złożonego oświadczenia woli wobec świadków za testament ustny spełniający warunki z art. 952 k.c. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani oczywistej zasadności skargi, a podnoszone wątpliwości dotyczą ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zostaną spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Zagadnienie prawne w rozumieniu tego przepisu jest nowe i nierozwiązane, a jego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wielu podobnych spraw. Podnoszone przez skarżącego wątpliwości dotyczące kryteriów testamentu ustnego, jeśli dotyczą ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, pozostają poza kontrolą Sądu Najwyższego. O oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie w przypadku ewidentnego naruszenia przepisów prawa, widocznego bez pogłębionej analizy jurydycznej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po S. K. Uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 20 maja 2014 r. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 541/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie W. K. o stwierdzenie nabycia spadku po S. K., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej, drugiej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest to zagadnienie nowe i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, nie publ.). Zagadnienie sformułowane przez skarżącego dotyczyło kryteriów uznania złożonego oświadczenia woli wobec świadków jako spełniającego warunki testamentu ustnego zgodnie z treścią przepisu art. 952 k.c. Zagadnienie to zostało sformułowane w należyty sposób. W wywodzie prezentującym przedstawiony problem nie posłużono się pogłębioną argumentacją, wskazującej na to, dlaczego budzi on wątpliwości natury prawnej, a także uzasadnienia stanowiska skarżącego co do prawidłowości jednego z zaproponowanych rozwiązań. Według skarżącego, przedstawione przez niego zagadnienie wiąże się z potrzebą wykładni przepisów prawnych ze względu na rozbieżności występujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Należy jednak zauważyć, że problem prawny, który co do zasady mógłby stać się przedmiotem istotnego zagadnienia lub budzić potrzebę wykładni związaną z rozbieżnościami poglądów wyrażonych w orzecznictwie, musi być bezpośrednio związany z podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozostawać w zgodzie z ustaleniami faktycznymi uczynionymi w sprawie. Skarżący nie uwzględnił konieczności występowania tego związku. Trzeba zauważyć, że Sąd Okręgowy przyjął, iż uczestnicy spotkania ze spadkodawcą byli świadomi jego szczególnego celu,
3 tj. sporządzenia testamentu ustnego. Wątpliwości wyrażone przez uczestnika postępowania mają zatem charakter polemiczny wobec ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie a zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., ustalenia te pozostają zaś poza kontrolą Sądu Najwyższego. Natomiast o spełnieniu przesłanki oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r., III SK 11/12, nie publ.). Przytoczona przez skarżącego argumentacja nie usprawiedliwia oceny, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte tego rodzaju kwalifikowanymi wadami. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie zostały spełnione i orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 162/19 2019-09-05Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbież…
- I CSK 144/19 2020-02-10Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej podstawą jest zarzut naruszenia art. 948 k.c. w sytuacji, gdy treść testamentu nie mogła zostać ustalona z powodu jego zagubienia lub zniszczenia?
- I CSK 1387/22 2022-05-30Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy sformułowane zagadnienia prawne stanowią istotne zagadnienie prawne lub wymagają wykładni przepisów prawnych z…
- V CSK 644/17 2018-05-17Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, a nie oczywiste naruszenie prawa?
- I CSK 4357/22 2023-08-31Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi, a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi nie zawiera wyw…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 952 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy