V CSK 543/15

WyrokIzba Cywilna2016-03-09

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustanowienie przez sąd służebności koniecznej odmiennie niż określono to w żądaniu wnioskodawcy, a zgodnie z żądaniem drugiego uczestnika, jeśli orzeczenie takie prowadziłoby do zniesienia lub zmiany przebiegu ustanowionej wcześniej umowy służebności, a właściciel nieruchomości obciążonej nie wystąpił z żądaniem o jej zniesienie opartym na art. 294 k.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej stanowiło wprost pytanie o rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a jego uzasadnienie odwoływało się do okoliczności faktycznych sprawy oraz ocen prawnych wyrażonych przez Sąd drugiej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Skarżąca domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności ustanowienia służebności koniecznej odmiennie niż we wniosku, jeśli prowadziłoby to do zniesienia lub zmiany wcześniej ustanowionej służebności. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne nie zostało przedstawione w wymaganej formie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 543/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku J. [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w W. przy uczestnictwie [...] F. [...], S. P. Spółka jawna z siedzibą w Ś. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu 2 Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uczestniczka postępowania [...] F. [...], S. P. Spółka jawna z siedzibą w Ślęzie wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie z wniosku J. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą we Wrocławiu o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy dopuszczalne jest ustanowienie przez sąd służebności koniecznej odmiennie aniżeli określono to w żądaniu wnioskodawcy, zgodnie natomiast z żądaniem drugiego uczestnika, jeśli orzeczenie takie prowadziłoby do zniesienia lub zmiany przebiegu ustanowionej wcześniej umowy służebności przy uwzględnieniu faktu, że uprzednio ustanowiona służebność drogi koniecznej nie zapewnia odpowiedniego dostępu nieruchomości władnącej do drogi publicznej, zaś właściciel nieruchomości obciążonej nie wystąpił z żądaniem o jej zniesieniem opartym na art. 294 k.c. Skarżąca wskazała, że zagadnienie to odnosi się do wskazanej przez Okręgowy w W. kwestii braku dopuszczalności przeprowadzenia drogi koniecznej zgodnie z wnioskiem uczestnika i w sposób, który skutkowałby w istocie zniesieniem służebności gruntowe, a żądaniem wynikającym z art. 294 k.c. uczestnik ten wystąpił. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Skarżąca nie przedstawiła zagadnienia prawnego w powyżej wskazanym rozumieniu. Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej stanowi wprost pytanie o rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Potwierdza to także uzasadnienie wniosku, odwołujące się do okoliczności faktycznych sprawy, a także ocen prawnych wyrażonych przez Sąd drugiej instancji, Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy oddalił wniosek wnioskodawcy J. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W postępowaniu kasacyjnym, w którym skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, koszty zastępstwa procesowego mogą być przyznane tylko w razie wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 3987 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) odpowiedzią na skargę kasacyjną jest pismo procesowe wniesione w terminie dwutygodniowym od doręczenia skargi kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną wnioskodawcy zawierająca wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wpłynęła do Sądu Najwyższego w dniu 14 grudnia 2015 r., tymczasem wnioskodawca otrzymał odpis skargi kasacyjnej w dniu 27 sierpnia 2015 r. (k – 826). Pismo wnioskodawcy nazwane odpowiedzią na skargę kasacyjną zostało zatem złożona z naruszeniem przypisanego terminu. Takie pismo procesowe nie może być uznane za odpowiedź na skargę kasacyjną (por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 sierpnia 2006 r., I CSK 176/06, niepubl.; z dnia 5 września 2008 r., II UK 108/08, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2007 r., II CSK 175/07, niepubl.). l.n 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 294 KCart. 3989 § 1art. 3987 § 1 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy