V CSK 550/15
WyrokIzba Cywilna2016-03-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą dopuszczalności orzekania z urzędu o rozliczeniu nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków w postępowaniu o podział majątku wspólnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko o możliwości działania sądu z urzędu w zakresie rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków. Kwestia sposobu dokonywania tych rozliczeń zależy od konkretnego stanu faktycznego i przebiegu postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację uczestniczki postępowania. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego dokonujące podziału majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i stwierdził, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 550/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Celnej w O. przy uczestnictwie W. S. i E. S. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania E. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. stwierdza, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem. UZASADNIENIE Uczestniczka postępowania E. S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 13 maja 2015 r., w którym oddalono apelację tej uczestniczki, wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 stycznia 2015 r. W postanowieniu tym dokonano podziału majątku wspólnego małżonków E. S. i W. S. po ustaniu wspólności majątkowej w wyniku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej (k. 724 i n. akt sprawy; t. IV). W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 45 § 1 k.r.o. i art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 567 § 1 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 684 k.p.c.
2 Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wyjaśniła, że przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadnia pojawienie się w niej dwóch istotnych zagadnień prawnych wymagających rozstrzygnięcia. Chodzi o dopuszczalność orzekania z urzędu o rozliczeniu nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków, a także o to, czy Sąd dokonujący z urzędu nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków „może to czynić w sposób wybiórczy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz treść odpowiedzi wnioskodawcy na skargę kasacyjną (k. 835 i n.), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie ma bowiem podstaw do podejmowania kwestii, czy sąd - dokonując podziału majątku wspólnego małżonków - może z urzędu dokonać rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków. W piśmiennictwie prawniczym dominuje stanowisko o możliwości działania sądu z urzędu w tym zakresie. Także ukształtowane już orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że o zwrocie wydatków i nakładów w dokonanych z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków sąd może orzec z urzędu (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., III CZP 148/207, OSNC 2009, nr 9, poz. 23, powołanej także w odpowiedzi na skargę). W związku z tym należy stwierdzić, że wskazane w skardze następne zagadnienie prawne (s. 6 skargi) może być rozstrzygane jedynie na tle konkretnego stanu faktycznego i sposobu przebiegu postępowania dowodowego. Istniały zatem podstawy do odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 520 § 1 k.p.c. l.n
3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 225/14 2014-11-27Czy w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, w której uczestniczy wierzyciel jednego z małżonków, skarga kasacyjna dotycząca sposobu podziału nakładów ze środków majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z ma…
- V CSK 55/20 2020-07-31Czy skarga kasacyjna dotycząca rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka, dokonana po umownym podziale majątku wspólnego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie zac…
- II CSK 169/18 2018-08-23Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, sąd powinien z urzędu uwzględnić nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, poczynione w okresie przed zmianą art. 45 k.r.o. w 2004 r., ze względu na z…
- I CSK 3040/24 2025-04-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca kwestii ustalenia własności składnika majątku i odpowiedzialności odszkodowawczej małżonków, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd…
- I CSK 6723/22 2023-09-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, dotycząca rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli skarżący kwestionuj…
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KROart. 378 § 1 KPCart. 567 § 1 KPCart. 567 § 3 KPCart. 684 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 108 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy