V CSK 552/15

WyrokIzba Cywilna2016-03-10

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej, w której kwestionowana jest skuteczność umowy o dział spadku zawartej przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa notarialnego, występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawa materialnego uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie pojawiło się istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów prawa materialnego, a skarga nie była oczywiście uzasadniona. Istotą sporu była kwestia przekroczenia przez pełnomocnika zakresu umocowania przy zawieraniu umowy o dział spadku, a nie zagadnienia podniesione przez skarżącą.
Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej poprzez wpisanie go jako współwłaściciela. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględniając powództwo. Pozwana złożyła skargę kasacyjną, kwestionując skuteczność umowy o dział spadku zawartej przez siebie jako pełnomocnika swojego brata. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana przekroczyła zakres umocowania, a czynność nie została potwierdzona przez mocodawcę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 552/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa S. S. przeciwko E. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana E. S. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 kwietnia 2015 r., w którym zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2014 r. w ten sposób, że uzgodniono treść księgi wieczystej określonej w pozwie przez wpisanie w jej dziale II jako współwłaściciela S. S. i E. S. po ½ części. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 23 czerwca 2014 r. oddalono powództwo S. S. o uzgodnienie treści wspomnianej księgi wieczystej z istniejącym stanem prawnym w zakresie prawnego statusu nieruchomości lokalowej. W skardze kasacyjnej wskazano zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2 skarżąca wyjaśniła, że w rozpoznawanej sprawie występują istotne zagadnienia prawne oraz pojawiła się potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości w praktyce (s. 3-4 skargi). Ponadto strona skarżąca podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartej w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi powódki na skargę kasacyjną pozwanej, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku skarżącej - nie zachodzą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Nie pojawiło się bowiem istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów prawa materialnego. Nie można też twierdzić, że skarga kasacyjna jest uzasadniona w świetle art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w rozpoznawanej sprawie analizowano skuteczność prawną pełnomocnictwa notarialnego z dnia 31 sierpnia 2009 r. (k. 19 i n. akt sprawy) i prawną skuteczność umowy o dział spadku z dnia 12 sierpnia 2011 r., w której pozwana E. S. występowała zarówno we własnym imieniu (jako spadkobierczyni E. M. S.), jak i - powołując się na wspomniane pełnomocnictwo - w imieniu brata E. S. (mocodawcy; § 4 tej umowy, k. 22-26 akt sprawy). Pełnomocnictwo notarialne nie było przez Sąd kwestionowane, natomiast Sąd Okręgowy uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 103 k.c., aczkolwiek z innych powodów niż wskazywane w apelacji powódki. Zdaniem Sądu, w związku z zawarciem umowy o dział spadku także w imieniu mocodawcy doszło do przekroczenia przez pełnomocnika (pozwaną) zakresu udzielonego umocowania. Ten zakres ustalono w oparciu o treść dokumentu pełnomocnictwa (k. 19 akt sprawy), a także zgodnie z dłuższym wywodem zawartym na s. 12-13 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (art. 65 § 1 k.c.). Jednocześnie ustalono, że nie nastąpiło potwierdzenie dokonanej czynności prawnej przez osoby uprawnione, tj. przez mocodawcę i jego następcę prawnego (córkę). W tej sytuacji trafnie przyjęto, że umowa notarialna z dnia 12 sierpnia 2011 r. nie może wywierać 3 skutków prawnych, co w zasadniczy sposób pozwalało rozstrzygnąć o treści zgłoszonego przez powódkę żądania. Istotą sporu była zatem kwestia ustalenia, czy pozwana jako pełnomocnik brata – E. S. działała w ramach udzielonego mu umocowania, a nie zagadnienia podane w treści postawionych przez pozwaną pytań ma na s. 3-4 skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do postanowień art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., §§ 6 i 13 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 103 KCart. 65 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy