V CSK 581/13

WyrokIzba Cywilna2014-06-17

Skład orzekający: Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu proceduralnego dotyczącego wyznaczenia składu sądu, bez wydania pisemnego zarządzenia prezesa sądu, może stanowić podstawę odpowiedzialności cywilnej za naruszenie dóbr osobistych, jeśli nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym z doznanym uszczerbkiem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że samo naruszenie przepisu proceduralnego dotyczącego wyznaczenia składu sądu, bez wydania pisemnego zarządzenia prezesa sądu, nie stanowi samoistnej podstawy odpowiedzialności cywilnej z ochrony dóbr osobistych. Kluczowe jest istnienie normalnego związku przyczynowego między bezprawnym działaniem a doznanym uszczerbkiem w dobrach osobistych. Brak takiego związku w rozpoznawanej sprawie oznaczał, że uchybienie proceduralne nie pozostawało w związku z orzeczeniem, które mogło naruszyć dobra osobiste powoda.
Stan faktyczny
Powód domagał się ochrony dóbr osobistych, zarzucając Skarbowi Państwa naruszenie tych dóbr w związku z zastosowaniem wobec niego aresztu tymczasowego. Podstawą jego skargi kasacyjnej było uchybienie proceduralne polegające na braku pisemnego zarządzenia prezesa sądu o wyznaczeniu składu sędziowskiego rozpoznającego wniosek o zastosowanie aresztu. Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli doszło do naruszenia przepisu proceduralnego, to brak jest normalnego związku przyczynowego między tym uchybieniem a ewentualnym naruszeniem dóbr osobistych powoda.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 581/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa D. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w O. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 240 (dwieście czterdzieści) zł kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania koniecznością dokonania wykładni art. 23 i 24 k.c., a w szczególności potrzebą sprecyzowania treści bezprawności, jako przesłanki ochrony dóbr osobistych, oraz oczywistą zasadnością skargi. Jeśli chodzi o przesłankę bezprawności, to w sprawie jest bezsporne, że do rozpoznania wniosku o zastosowanie aresztu wobec skarżącego doszło, wbrew obowiązkowi przewidzianemu w art. 350 § 1 k.p.k., bez wydania pisemnego zarządzenia prezesa sądu o wyznaczeniu składu sędziowskiego. Naruszenie tego przepisu procedury było więc oczywiste. Bezprawność działania nie jest jednak samoistną podstawą odpowiedzialności cywilnej z ochrony dóbr osobistych. Pomiędzy bezprawnym działaniem (zaniechaniem) a doznanym uszczerbkiem w tych dobrach musi bowiem zachodzić normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Takiego związku w rozpoznawanej sprawie brak. Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie (por. uchwała SN z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05, czy wyrok z dnia 17 maja 2011 r., V KK 322/11), oraz w doktrynie, brak zarządzenia o wyznaczeniu składu sądu nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej, jeżeli tylko sąd ten orzekał w składzie przewidzianym w ustawie dla danej kategorii spraw rozpoznawanych w danym sądzie. Sytuacja taka, aczkolwiek stanowiąca bez wątpienia uchybienie proceduralne, nie może być bowiem kwalifikowana jako nienależyte obsadzenie sądu w rozumieniu art. 431 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji należy przyjąć, że uchybienie to nie pozostawało w związku z orzeczeniem wobec powoda aresztu tymczasowego, a tylko to orzeczenie mogło prowadzić do nieusprawiedliwionego naruszenia jego dóbr osobistych. W tym stanie rzeczy nie ma potrzeby dokonywania przez Sąd Najwyższy wykładni art. 23 i 24 k.c., a tym bardziej brak jest podstaw do zakwalifikowania skargi kasacyjnej jako oczywiście uzasadnionej. Dlatego należało odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania i obciążyć skarżącego kosztami zastępstwa prawnego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 3989 § 2 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c.). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 23art. 350 § 1 KPKart. 361 § 1 KCart. 431 pkt 2 KPKart. 3989 § 2art. 98 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy