V CSK 599/18
WyrokIzba Cywilna2019-06-07
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o dział spadku, w której sąd dokonał podziału w naturze, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na rzekome naruszenie interesów uczestników postępowania, istotne zagadnienia prawne, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub oczywistą zasadność skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie skarga nie była oczywiście uzasadniona, a wskazane zagadnienia prawne były albo ściśle związane ze stanem faktycznym, albo oczywiste, albo wymagały oceny kontekstowej ad casum, co uniemożliwiało generalną wykładnię przepisów. Podział spadku w naturze, nawet jeśli może być kwestionowany, nie stanowi per se naruszenia interesów uczestników, a jego precyzyjne dokonanie może być przedmiotem zarzutów kasacyjnych, ale niekoniecznie uzasadnia przyjęcie skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie o dział spadku. Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 30 maja 2018 r. W skardze kasacyjnej powołali się na oczywistą zasadność skargi, występowanie istotnych zagadnień prawnych oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzić od uczestników na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5400 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 599/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie E. Ł. i A. P. o dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestników na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołali się na oczywistą zasadność skargi, występowanie na jej tle istotnych zagadnień prawnych, a także potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Choć rzeczywiście uzasadnienie jurydyczne orzeczenia Sądu II instancji jest bardzo krótkie, to Sąd ten nie ma obowiązku indywidualnego odnoszenia się do każdego z zarzutów apelacyjnych. W tej sprawie jasno wskazano, że Sąd II instancji podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji, przez co inkorporowano je do rozstrzygnięcia Sądu II instancji. Ponadto dokonanie w określony sposób podziału w naturze może być kwestionowane jako naruszające interesy uczestników postępowania, ale per se nie stanowi takiego naruszenia, a więc wybranie przez Sąd takiego sposobu działu spadku nie jest oczywiście nieprawidłowe, a precyzyjne podzielenie nieruchomości może być co najwyżej przedmiotem zarzutów kasacyjnych. Po drugie, żadne ze wskazanych w skardze istotnych zagadnień prawnych nie spełnia wymagań dotyczących takich zagadnień, jeśli mają one uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pierwsze jest ściśle związane ze stanem faktycznym tej sprawy, więc materia ta co najwyżej mogłaby być przedmiotem zarzutu kasacyjnego. Drugie jest oczywiste – o stanie cywilnym decydują akty stanu cywilnego, a nie inne, przypadkowo zebrane dowody (jak np. wypisy z rejestru gruntu). Trzecie zagadnienie też jest oczywiste – ustawa o gospodarce nieruchomościami reguluje administracyjnoprawny podział nieruchomości, a Sąd działa swobodnie w ramach działu spadku. Kolejne zagadnienia dotyczą stosowania art. 5 k.c. w sprawach o dział spadku, gdzie ocena zastosowania tego przepisu zawsze ma znaczenie kontekstowe, zatem nie da się, i nie ma takiej potrzeby, generalnie rozstrzygać
3 o „zagadnieniach” dotyczących tej materii zawartych w skardze. Po trzecie, do przyjęcia tej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje też wskazywana w niej potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości, ponieważ kwestie sprzeczności podziału ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy, jej istotną zmianą czy też znacznym zmniejszeniem jej wartości wymagają oceny kontekstowej ad casum – nie ma tu możliwości dokonania ogólnej wykładni. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 347/19 2020-09-16Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego wydane w związku z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest dopuszczalne?
- III CZ 157/23 2024-01-25Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, wydane w związku z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- III CZ 116/24 2024-12-18Czy postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, wydane po rozpoznaniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, podlega zaskarżeniu zażaleniem?
- III CZ 31/24 2024-03-27Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, wydane w związku z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest dopuszczalne?
- III CZ 315/22 2022-10-28Czy postanowienie Sądu Najwyższego rozstrzygające o kosztach postępowania kasacyjnego jest zaskarżalne zażaleniem?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 5 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy