V CSK 644/16

WyrokIzba Cywilna2017-05-24

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana stosunków z samoistnego posiadania na posiadanie zależne w postaci umowy odpłatnej lub dzierżawy stanowi „zwrot rzeczy” w rozumieniu art. 229 k.c. i otwiera samoistnemu posiadaczowi roczny termin przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą wątpliwości prawne dotyczące interpretacji art. 229 k.c. w kontekście zmiany charakteru posiadania nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Roszczenie dochodzone w sprawie stanowiło bowiem dalszą część świadczenia wynikającego z tego samego stosunku prawnego, co oznacza, że sąd nie mógłby orzec odmiennie o zasadzie odpowiedzialności pozwanego w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych.
Stan faktyczny
Powódka Gminna Spółdzielnia dochodziła zapłaty od pozwanej H. P. Skarżąca opierała skargę kasacyjną na zarzucie istnienia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji art. 229 k.c. w kontekście zmiany charakteru posiadania. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawiony problem prawny nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ dochodzone roszczenie stanowiło dalszą część świadczenia wynikającego z tego samego stosunku prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 644/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni […] w W. przeciwko H. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt VI Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej, drugiej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga 3 wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.). Przedstawiony przez skarżącą problem prawny został ujęty w pytaniu: „czy zmiana stosunków łączących strony z samoistnego posiadania na posiadanie zależne w postaci umowy odpłatnej bądź umowy dzierżawy stanowi „zwrot rzeczy” w rozumieniu art. 229 k.c. i otwiera samoistnemu posiadaczowi roczny termin przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów”. Zaprezentowane przez skarżącą wątpliwości pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dochodzone roszczenie stanowiło bowiem dalszą – ponad prawomocnie uwzględnioną – część świadczenia wynikającego z tego samego stosunku prawnego łączącego strony, co oznacza, że sąd nie może w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych orzec odmiennie o zasadzie odpowiedzialności pozwanego, do czego w istocie zmierza skarżąca w przedstawionym problemie prawnym (zob. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 29/94, Monitor Prawniczy 2015, nr 2, s. 85; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 marca 2014 r., V CSK 203/13, OSNC 2015, nr. 2, poz. 23; z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 263/01, Monitor Prawniczy 2015, nr 2, poz. 85). Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się 4 „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej na to, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 229 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy