V CSK 657/13
WyrokIzba Cywilna2014-07-08
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, które stanowi składnik umowy, może stanowić skuteczną podstawę wpisu do księgi wieczystej, jeśli nie zostało ono oddalone w żadnej części?Ratio decidendi
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie (art. 64 k.c. i art. 1047 k.c.). Jeżeli takie orzeczenie stanowi składnik umowy, do jej zawarcia konieczne jest złożenie oświadczenia przez drugą stronę, chyba że sąd uwzględnił powództwo w całości. W takim przypadku prawomocny wyrok stanowi podstawę wpisu prawa własności w księdze wieczystej.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wpisu do księgi wieczystej na podstawie warunkowej umowy sprzedaży oraz prawomocnego wyroku zobowiązującego uczestników postępowania do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości. Sąd wieczystoksięgowy uznał, że wyrok ten stanowi skuteczną podstawę wpisu. Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wyrok nie mógł stanowić podstawy wpisu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 657/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku Z. G.-Z. przy uczestnictwie M. G., I. P. i S. P. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania I. P. i S. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarga jest oczywiście uzasadniona, jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia lub też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Skarżący oczywistą zasadność skargi wywodzą z naruszenia przez sąd wieczystoksięgowy art. 6268 § 2, 6269 k.p.c., art. 1047 k.c. oraz art. 64 k.c., którego konsekwencją było przyjęcie, że skuteczną podstawę wpisu do działu II księgi wieczystej stanowi warunkowa umowa sprzedaży oraz prawomocny wyrok Sądu zobowiązujący tylko skarżących do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości na wnioskodawców. Pomijają jednak, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie (art. 64 k.c. i art. 1047 k.c.) i jeżeli stanowi ono składnik umowy, która ma być zawarta pomiędzy stronami, do jej zawarcia konieczne jest istotnie złożenie oświadczenia przez drugą stronę ale z wyjątkiem wypadku, gdy sąd uwzględnia powództwo w całości. Kognicja sądu wieczystoksięgowego w ramach badania formy dokumentu obejmuje badanie formalne przesłanek orzeczenia, w tym zakres uwzględnienia powództwa. Jeżeli powództwo zostało uwzględnione w całości, prawomocny wyrok stanowi podstawę wpisu prawa
3 własności w księdze wieczystej (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1967 r., III CZP 32/66, OSNCP z 1968 r., nr 12, poz. 199, postanowienia z dnia 12 września 2001 r., V CKN 451/00, nie publ., z dnia 19 czerwca 2002 r., II CKN 997/00, OSNC z 2003 r., nr 6, poz. 85, z dnia 5 września 2002 r., II CKN 1035/00 i z dnia 11 grudnia 2013 r., IV CSK 687/13 nie publ.). W świetle motywów Sądu drugiej instancji, który na podstawie treści wyroku nie zawierającego oddalenia powództwa w żadnej części uznał, że zostało ono uwzględnione w całości i konstytutywnego charakteru takiego orzeczenia oraz mając na uwadze uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistości naruszenia wskazanych przepisów prawa, a w konsekwencji uznania, że prima facie zachodzi oczywistość zasadności skargi kasacyjnej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. aw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 142/07 2007-11-08Czy prawomocny wyrok sądu, który nakazuje jednej ze stron złożenie oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie woli i może stanowić samodzielną podstawę wpisu własności w księdze wieczystej, nawet jeśli nie…
- II CSK 318/09 2009-12-03Czy prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oświadczenia woli przeniesienia własności nieruchomości, uwzględnione w całości zgodnie z żądaniem pozwu, zastępuje umowę przenoszącą własność i s…
- IV CSK 14/15 2015-10-22Czy prawomocny wyrok zobowiązujący do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości wywołuje skutek rzeczowy wobec osób trzecich, które nabyły nieruchomość od innego podmiotu niż osoba zobowiązana wy…
- I CSK 260/17 2017-09-06Czy wyrok zobowiązujący do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu, wydany przeciwko podmiotowi, który następnie zbył to prawo, stanowi wystarczającą podstawę do wpisu tego prawa w…
- I CSK 238/15 2016-05-12Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, może uwzględnić wniosek w części, w której suma udziałów w nieruchomości nie przekracza jedności, pomimo że pierwotna u…
Powołane przepisy
art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 6268 § 2art. 1047 KCart. 64 KCart. 3989 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy