V CSK 707/14
WyrokIzba Cywilna2015-02-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut nieważności postępowania, wynikający z braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu przed sądem pierwszej instancji, nie może stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Sąd podkreślił, że Sąd Najwyższy działa w interesie publicznym, a nie jako trzecia instancja, a przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej mają charakter publicznoprawny.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o uchylenie ubezwłasnienia. Jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej wskazała nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, polegającą na nieuwzględnieniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 707/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński w sprawie z wniosku A. P. przy uczestnictwie M. K. i Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w […] o uchylenie ubezwłasnowolnienia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, oraz przyznaje adw. G. S. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny w […]) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł z należnym podatkiem VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Dlatego też nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.), która miała polegać na nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji wniosku o ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu co pozbawiło ją możliwości obrony swych praw. Skarżąca zarzuca nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, a skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1 k.p.c.). Przesłanka nieważności postępowania powinna odwoływać się więc tylko do postępowania przed tym sądem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r. I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81, orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1946 r., C III 719/45, OSN 1948, nr 2, poz. 34). Poza tym należy zwrócić uwagę, że skarżąca nie była pozbawiona
3 obrony swych praw, w postępowaniu uczestniczył bowiem opiekun prawny ubezwłasnowolnionej skarżącej, który działał w jej interesie oraz prokurator. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398-9 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 54/14 2014-06-12Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, polegająca na nieustanowieniu pełnomocnika z urzędu, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie została wykazana nieważnoś…
- V CSK 306/14 2014-12-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania?
- V CSK 22/20 2020-06-12Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, której nie stwierdził sąd drugiej instancji, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania?
- V CSK 494/13 2014-05-13Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód zarzuca nieważność postępowania polegającą na odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także twierdzi, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ale n…
- I CSK 277/15 2016-01-21Czy brak należytego umocowania pełnomocnika na rozprawie w sądzie pierwszej instancji, z uwagi na ograniczenie jego pełnomocnictwa do występowania w tej konkretnej sprawie, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 398art. 520 § 2art. 13 § 2art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy