IV CSK 54/14
WyrokIzba Cywilna2014-06-12
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, polegająca na nieustanowieniu pełnomocnika z urzędu, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie została wykazana nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przesłanka nieważności postępowania, na którą powoływał się skarżący, dotyczyła postępowania przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami, Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z urzędu w granicach zaskarżenia. Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy mogła mieć wpływ na wynik sprawy i została podniesiona w ramach zarzutu naruszenia art. 386 § 2 k.p.c.Stan faktyczny
Powód domagał się od Agencji Nieruchomości Rolnych zapłaty odszkodowania za straty i utracone korzyści oraz za straty wywołane gradobiciem. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu nieustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 54/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa W. K. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 maja 2012 r., którym oddalone zostało jego powództwo o zasądzenie od pozwanej kwoty 2 400 000 zł tytułem odszkodowania za poniesione straty i utracone korzyści oraz kwoty 1 000 000 zł tytułem odszkodowania za straty wywołane gradobiciem w 1998 r. Powód oparł skargę kasacyjną na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji dotyczy art. 379 pkt 5 k.p.c. i wywołana była nieustanowieniem dla niego pełnomocnika z urzędu, chociaż zaistniały przesłanki przewidziane w art. 117 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznanie skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym, nadzwyczajnym środkiem odwoławczym musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego. Indywidualny interes skarżącego podlega uwzględnieniu, o ile jest zgodny z interesem powszechnym. Skarga nie stanowi środka zmierzającego do kwestionowania niesatysfakcjonującego skarżącego orzeczenia sądu drugiej instancji. Stwierdzenie, czy zachodzą szczególne względy, przemawiające za rozpoznaniem skargi kasacyjnej w konkretnej sprawie, dokonywane jest przez badanie, czy skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie chociaż jednej z przyczyn wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłanka nieważności postępowania objęta art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c., dotyczy jedynie postępowania przed sądem drugiej instancji. Natomiast uchybienie polegające na niewzięciu pod rozwagę - z urzędu lub w ramach zarzutu apelacyjnego - nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), w ramach zarzutu
3 naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., II CSK 80/09; z dnia 8 października 2009 r., II CSK 156/09, niepubl.; z dnia 2 lutego 2010 r., II PK 318/09, niepubl.; z dnia 1 września 2010 r., II UK 102/10, niepubl.). Nie było podstaw do przyjęcia, że doszło do nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym, a zatem powołanie tej przesłanki nie mogło odnieść zamierzonego rezultatu, skoro nie została powołana i wykazane jej występowanie, przyczyna objęta art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 720/12 2013-06-07Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 707/14 2015-02-10Czy naruszenie przepisów o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania przed są…
- II CSK 175/15 2015-11-25Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić samodzielną podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie została ona podniesiona jako zarzut naruszenia przepisów postępowani…
- V CSK 22/20 2020-06-12Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, której nie stwierdził sąd drugiej instancji, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania?
- II CSK 241/19 2019-09-04Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić samodzielną podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 117 § 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 386 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy