V CSK 89/20

Sygn. akt V CSK 89/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie ze skargi S. H. przy uczestnictwie A. J., M. H. i Ł. H. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I Ns (…) w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po H. H. oraz podział majątku wspólnego H. H. i M. H., a także dział spadku po H. H., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej skarżącego S. H. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 21 marca 2017 r., w sprawie ze skargi S. H. z udziałem A. J., M. H. i Ł. H. o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po H. H. oraz podział majątku wspólnego H. H. i M. H., a także dział spadku po H. H. zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z 30 października 2014 r., Sąd Rejonowy w R. oddalił skargę (pkt 1) i orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych (pkt 2). 2 2. Postanowieniem z 4 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w G., na skutek apelacji skarżącego, zmienił pkt 1 postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 21 marca 2017 r. w ten sposób, że odrzucił skargę o wznowienie postępowania (pkt 1) oraz oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2). 3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł S. H., zaskarżając je w całości. Wskazał na naruszenie art. 409 w zw. z art. 524 i art. 13 § 2 k.p.c., art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 w zw. z art. 278 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4. Uwzględniając, że S. H. zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w całości, stwierdzić należy, że skarży zarówno postanowienie co do odrzucenia skargi o wznowienie postępowanie (pkt 1), jak i oddalenie apelacji w zakresie w jakim została ona skierowana przeciwko rozstrzygnięciu o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji (pkt 2). Stosownie do art. 5191 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Paragrafy 2 i 4 pkt 4 tego artykułu wyłączają dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami oraz w sprawach o dział spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Art. 5191 k.p.c., ze względu na nadzwyczajny charakter postępowania kasacyjnego dotyczącego prawomocnych orzeczeń sądowych podlega ścisłej wykładni. Przytoczone regulacje wyłączają dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż wymienione w art. 5191 k.p.c. prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, choćby kończyły one postępowanie w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2006 r., III CSK 48/06, OSNC 2007/1/12; postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2016 r., I CZ 43/16, niepubl.). Do grupy takich postanowień należy postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania oraz postanowienie rozstrzygające środek zaskarżenia co do 3 kosztów postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2013 r., II CSK 465/12, niepubl.). Postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania nie jest - rzecz jasna - postanowieniem co do istoty sprawy; podobnie postanowienie odnoszące się do kosztów. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania nie może też być traktowane analogicznie jak odrzucenie wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego, ponieważ są to odrębne żądania procesowe; wniosek inicjuje postępowanie nieprocesowe, natomiast skarga o wznowienie ma charakter szczególnego środka zaskarżenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 2001 r., V CKN 357/01, OSNC 2002/7-8/92; postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., III CZ 103/05, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., I CSK 443/11, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2012 r., III CSK 57/12, niepubl.). Z powyższych względów wniesiona skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 i art. 5191 § 1 k.p.c.). jw