V CSK 92/15
WyrokIzba Cywilna2015-08-19
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokonanie przez agenta ubezpieczeniowego oględzin pojazdu i wypełnienie wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia zastępuje obowiązek deklaracji co do ilości i rodzaju zabezpieczeń zainstalowanych w pojeździe, stanowiąc istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawiony przez skarżącego problem prawny dotyczący zastąpienia obowiązku deklaracji co do zabezpieczeń przez czynności agenta ubezpieczeniowego nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego. Wskazano, że argumentacja skarżącego nie zawierała pogłębionej analizy prawnej, a problem ten powinien być oceniany indywidualnie w kontekście okoliczności faktycznych, co uniemożliwia jego jurydyczne uogólnienie.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo o zapłatę kwoty 110.000 zł przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń. Skarżący upatrywał istotnego zagadnienia prawnego w kwestii, czy czynności agenta ubezpieczeniowego (oględziny pojazdu, wypełnienie wniosku) zastępują obowiązek deklaracji co do zabezpieczeń pojazdu. Sąd Najwyższy ocenił skargę kasacyjną pod kątem przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 92/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. C. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 sierpnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I ACa 870/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.717, - (dwa tysiące siedemset siedemnaście) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Powód M. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 14 maja 2014 r. poprzez oddalenie powództwa przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w S. o zapłatę kwoty 110. 000 zł. Sąd Najwyższy, oceniając – na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. – skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący oparł na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wskazując na wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego rozstrzygnięciu, czy dokonanie przez agenta ubezpieczeniowego oględzin pojazdu i wypełnienie przez niego wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia zastępuje obowiązek deklaracji co do ilości i rodzaju zabezpieczeń zainstalowanych w pojeździe.
3 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej ale i innych spraw, wymaga precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wywód przedstawiony przez skarżącego nie odpowiada powyższym wymaganiom. Po pierwsze, nie zawiera pogłębionej argumentacji o charakterze prawnym. Zaprezentowany problem każdorazowo powinien być oceniany indywidualnie, w uwzględnieniu okoliczności faktycznych, zatem nie dotyczy kwestii prawnej nadającej się do jurydycznego uogólnienia. Ponadto uzasadnienie zagadnienia prawnego nie znajduje odzwierciedlenia w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd orzekający w sprawie przyjął bowiem, że agent jedynie doradzał ubezpieczającemu podczas wypełniania wniosku oraz bazował na wyjaśnieniach co do rodzaju i ilości zabezpieczeń udostępnionych przez samego skarżącego. Zwrócił ponadto uwagę na profesjonalną znajomość zabezpieczeń pojazdów po stronie powodowej oraz treść jego oświadczeń w postępowaniu likwidacyjnym. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania oraz w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.) rozstrzygnął o kosztach postępowania kasacyjnego. l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3616/22 2022-11-24Czy zapis w ogólnych warunkach ubezpieczenia autocasco, dotyczący braku odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę wskutek kradzieży pojazdu, jeżeli dokumenty pojazdu nie były należycie zabezpieczone poza pojazdem lub n…
- I CSK 5121/22 2023-09-26Czy przedstawione przez skarżących kwestie dotyczące wyzucia z posiadania pojazdu oraz jazdy z osobą nieposiadającą uprawnień stanowią istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 663/14 2015-05-29Czy w przypadku umowy ubezpieczenia na rzecz osoby trzeciej, zawartej przez profesjonalistę (stowarzyszenie) z ubezpieczycielem, do której ubezpieczony przystąpił poprzez złożenie deklaracji uczestnictwa, za pośrednictwe…
- I CSK 2664/22 2022-09-30Czy zapis w ogólnych warunkach ubezpieczenia autocasco, wyłączający odpowiedzialność ubezpieczyciela za kradzież pojazdu, gdy dokumenty pojazdu nie były należycie zabezpieczone poza pojazdem, pozwala na odmowę wypłaty od…
- IV CSK 690/19 2020-07-10Czy nadanie przez zakład ubezpieczeń nowego numeru polisy ubezpieczenia obowiązkowego posiadaczy pojazdów mechanicznych po upływie okresu obowiązywania poprzedniej umowy ubezpieczenia stanowi dorozumiane zawarcie umowy u…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy