V CZ 100/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-12-08

Skład orzekający: Marian Kocon, Józef Frąckowiak, Marek Sychowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, profesjonalny pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną jest zobowiązany do uiszczenia opłaty podstawowej bez dodatkowego wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, strona całkowicie zwolniona od kosztów sądowych jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej. Obowiązek ten powstaje niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia o zwolnieniu od kosztów, a profesjonalny pełnomocnik powinien go wykonać bez dodatkowego wezwania sądu. Brak uiszczenia tej opłaty skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód M. S. wniósł skargę kasacyjną, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę, uznając, że powód, mimo zwolnienia od kosztów, powinien był uiścić opłatę podstawową bez dodatkowego wezwania. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie, argumentując, że przepisy dotyczące opłaty podstawowej nie przewidują rygoru przewidzianego w art. 1302 § 3 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 100/06 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa M. S. i S. K. przeciwko ING Bankowi Śląskiemu S.A. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2006 r., zażalenia powoda M. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 sierpnia 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda M. S. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd uznał, że do oceny obowiązku wnoszenia od skargi kasacyjnej opłat sądowych mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398). W związku z tym stwierdził, że w sytuacji gdy powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika został zwolniony od kosztów sądowych, to powinien bez osobnego wzywania uiścić opłatę stałą, o której mowa w art. 100 ust. 2 i art. 14 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy. W zażaleniu powód domaga się uchylenia tego postanowienia twierdząc, że brak podstaw do stosowania w przypadku opłaty podstawowej rygoru przewidzianego w art. 1302 § 3 k.p.c. w odniesieniu do opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z przepisu art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynika w sposób jednoznaczny obowiązek uiszczenia przez stronę, której sąd przyznał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, opłaty podstawowej, o której mowa w art. 14 ust 2 tej ustawy. Obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej, w której zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów, powstaje po uwzględnieniu tego wniosku (podobnie w stosunku do opłaty od apelacji Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r. III CZP 110/06). Jeżeli więc profesjonalny pełnomocnik otrzymuje postanowienie o całkowitym zwolnieniu jego mocodawcy od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych, powinien zastosować się do jednoznacznej dyspozycji art. 130 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W razie nieuiszczenia opłaty podstawowej niezwłocznie, czyli najpóźniej w ciągu siedmiu dni od daty doręczenia mu postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych, należy uznać, że skarga kasacyjna nie została należycie opłacona w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. i podlega odrzuceniu. Opłata podstawowa jest specjalnym rodzajem opłaty stałej, którą ustawodawca ze względu na jej charakter wyodrębnia pośród opłat stałych. W rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. należy wiec traktować tak samo brak opłacenia skargi kasacyjnej opłatą stałą, 3 stosunkową jak i opłatą podstawową. Obowiązek uiszczenia opłaty stałej od skargi kasacyjnej, w której zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powstaje jednak nie z chwilą wniesienia tej skargi lecz niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia sądu o zwolnieniu od opłaty sądowej. Nie widać podstaw prawnych, aby w sytuacji gdy obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od pisma wynika w sposób nie budzący wątpliwości z art. 100 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, traktować inaczej obowiązek opłacania skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, niż w przypadku opłaty stałej i stosunkowej. Przy opłacie stałej brak jakiejkolwiek niepewności co do tego w jakiej wysokości należy ją uiścić, dlatego skoro profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek opłacenia skargi kasacyjnej także opłatą stosunkową, którą musi sam obliczyć, nie widać powodu dla którego o uiszczenie opłaty stałej powinien wzywać go dodatkowo sąd. Zarzuty dotyczące wysokości opłaty stałej i możliwości ponoszenia jej przez podmiot wnoszący skargę kasacyjną nie podlegają ocenie sądu, zważywszy na jednoznaczne i wbrew twierdzeniom skarżącego spójne, określenie obowiązku ponoszenia takiej opłaty w art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nawet w sytuacji całkowitego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 100 ust. 2art. 14 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 14 ust 2art. 130 ust. 2art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy