V CZ 137/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-11-25

Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Mirosław Bączyk, Gerard Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na podstawie art. 527 k.c. wartość przedmiotu sporu stanowi suma wierzytelności, której ochrony domaga się powód, niezależnie od liczby czynności prawnych, których uznania za bezskuteczne żąda?
Ratio decidendi
W sprawach, w których wierzyciel na podstawie art. 527 k.c. dochodzi uznania czynności dokonanej z jego pokrzywdzeniem za bezskuteczną, powództwo w istocie zmierza do zabezpieczenia przysługującej mu wierzytelności. Wartością przedmiotu sporu jest suma wierzytelności stanowiącej przedmiot zabezpieczenia, zgodnie z art. 24 k.p.c. Bez znaczenia dla określenia wartości przedmiotu sporu jest, czy powód w tym celu żąda uznania za bezskuteczną jednej, czy kilku czynności, których pozwani dokonali z jego pokrzywdzeniem.
Stan faktyczny
Powód dochodził uznania czynności prawnych pozwanych za bezskuteczne wobec niego. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3221,85 zł i odrzucił skargę kasacyjną pozwanych. Pozwani w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących określenia wartości przedmiotu sporu i dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 137/05 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Gerard Bieniek w sprawie z powództwa B. G. przeciwko M. K. i J. K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2005 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2005 r. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 32 21,85 zł i odrzucił skargę kasacyjną pozwanych M. K. i J. K. W zażaleniu na to postanowienie pozwani zarzucając naruszenie art. 24 k.p.c., art. 21 k.p.c., a także art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3982 § 2 k.p.c., wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Trafnie Sąd Apelacyjny przyjął, że w sprawach, w których wierzyciel na podstawie art. 527 k.c., dochodzi uznania czynności dokonanej z jego pokrzywdzeniem za bezskuteczną, powództwo w istocie zmierza do zabezpieczenia przysługującej mu wierzytelności. Uznanie czynności za bezskuteczną prowadzi bowiem w konsekwencji do zabezpieczenia możliwości zaspokojenia tej wierzytelności. Skoro zaś w sprawach o 2 zabezpieczenie wartością przedmiotu sporu, zgodnie z art. 24 k.p.c., jest wartość, (suma) wierzytelności stanowiącej przedmiot zabezpieczenia, to w rozpoznawanej sprawie, w której podstawą powództwa jest art. 527 k.c., wartością przedmiotu sporu jest wysokość wierzytelności, której ochrony domaga się powód. Nie budzi wątpliwości ustalenie wartości przedmiotu sporu na kwotę 3 221,85 zł. Taka bowiem jest wartość wierzytelności, której zabezpieczenia poszukuje powód poprzez uznanie za bezskuteczne wobec niego dwu czynności prawnych dokonanych przez pozwanych. Wysokości tej wierzytelności nie kwestionują zresztą także sami pozwani nawet w zażaleniu. Nie znajduje zaś żadnej podstawy prawnej prezentowany w zażaleniu pogląd, iż przy obliczaniu wartości przedmiotu sporu na podstawie art. 24 k.p.c. nie ma zastosowania art. 20 k.p.c. Żadne względy nie przemawiają bowiem za tym, aby przez sumę wierzytelności, o jakiej mowa w art. 24 k.p.c., rozumieć wbrew wyraźnej dyspozycji art. 20 k.p.c., także odsetki i koszty żądane obok roszczenia głównego. Suma wierzytelności to więc nic innego jak tylko wysokość wierzytelności, której zabezpieczenia domaga się powód. Także nie można podzielić poglądu pozwanych, że jeżeli powód domaga się uznania za bezskuteczne dwu czynności prawnych dokonanych przez pozwanych, to dochodzi w pozwie kilku roszczeń w rozumieniu art. 21 k.p.c. Przedmiotem zabezpieczenia jest jedna wierzytelność i to jest przedmiot powództwa. Bez znaczenia więc dla określenia wartości przedmiotu sporu w takiej sytuacji jest, czy powód w tym celu żąda uznania za bezskuteczną jedną, czy kilka czynności, których pozwani dokonali z jego pokrzywdzeniem. Wykładnia przepisów prawa, w tym szczególnie przepisów proceduralnych, musi opierać się na ścisłym ich pojmowaniu z uwzględnieniem wykładni językowej, systemowej i celowościowej. W żadnym razie nie można zaś, poprzez swoiste rozumienie użytych w przepisach określeń, wykorzystywać jej dla doraźnych celów procesowych, przykładowo dla wskazania, iż w danej sprawie przysługuje stronie określony środek zaskarżenia. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zaskarżone postanowienie nie narusza również art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3982 § 2 k.p.c., na których to przepisach zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie Sąd Apelacyjny. Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się bezzasadne Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 24 KPCart. 21 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 2 KPCart. 527 KCart. 20 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy