V CZ 20/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-05-25
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Dariusz Dończyk, Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter sprawy o prawa majątkowe, niezależnie od rodzaju roszczenia (o świadczenie, ustalenie czy ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa) czy jego charakteru pieniężnego lub niepieniężnego. Decydujące jest to, że zgłoszone roszczenia dotyczą majątkowych stosunków stron procesu, co ma miejsce, gdy dochodzone żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron.Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego. Sąd Okręgowy odrzucił jej skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, uznając sprawę za majątkową, a wartość przedmiotu zaskarżenia (729 zł) za niższą od wymaganego progu (50 000 zł). Powódka zaskarżyła to postanowienie, twierdząc, że sprawa nie ma charakteru majątkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 20/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Monika Koba w sprawie z powództwa E. P. przeciwko P. Spółce Akcyjnej w W. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2016 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego we W. z dnia 30 listopada 2015 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy we W. odrzucił skargę kasacyjną powódki E. P. jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy przyjął, że sprawa, w której powódka domagała się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jest sprawą o prawa majątkowe. Mając na względzie wskazaną przez powódkę wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 729 zł (k. 307 akt sprawy), Sąd Okręgowy stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3986 § 2 k.p.c.), gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od progu wskazanego w art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu wniesionym do Sądu Najwyższego od wyżej powołanego postanowienia zarzucono jego wadliwość spowodowaną błędną kwalifikacją dochodzonego w sprawie roszczenia jako roszczenia majątkowego. Realizowane w postępowaniu żądanie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa powoduje, że nie jest to sprawa o prawo majątkowe, gdyż nie dotyczy ono ekonomicznego interesu uprawnionego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma charakter sprawy o prawa majątkowe (por. np. postanowienie z dnia 8 sierpnia 2012 r., III CZ 59/12 oraz z dnia 17 maja 2012 r., I CZ 49/12 – nie publ.). Dla przyjęcia takiego charakteru sprawy nie ma znaczenia rodzaj roszczenia: o świadczenie, o ustalenie czy o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa, ani pieniężny czy niepieniężny charakter żądania. Decyduje to, że zgłoszone roszczenia dotyczą majątkowych stosunków stron, co występuje wówczas, gdy dochodzone w postępowaniu żądanie strony zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron procesu.
3 Ustalenie wstąpienia w stosunek najmu wpływa bezpośrednio na sytuację majątkową powoda, gdyż przesądza o tym czy będzie on mógł zajmować określony lokal oraz jaka będzie za to opłata. Implikacje majątkowe przy tak ujętym żądaniu pozwu dotyczą również majątku strony pozwanej, gdyż wskutek rozstrzygnięcia sądu w tym przedmiocie odzyska ona możliwość dysponowania spornym lokalem, bądź będzie musiała tolerować w nim jako najemcę osobą żądającą ustalenia wstąpienia w stosunek najmu (powoda) (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2002 r. V CK 502/02, z dnia 24 lipca 2003 r., I CZ 60/03 oraz z dnia 21 marca 2003 r., II CZ 18/03 – nie publ.). Uwzględniając przytoczone argumenty stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy zasadnie zakwalifikował rozpoznawaną sprawę do spraw o charakterze majątkowym, a w konsekwencji – mając na względzie wskazaną przez powódkę wartość przedmiotu zaskarżania w wysokości 729 zł – odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną (art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db eb
Powiązane orzeczenia
- III CZ 116/22 2022-05-11Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu jest sprawą majątkową w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c., a tym samym czy dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- III CZ 337/22 2022-12-20Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter majątkowy, a jeśli tak, to czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może przekraczać wartość przedmiotu sporu ustaloną w…
- V CZ 61/09 2009-12-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego jest niedopuszczalna na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. jako sprawa o czynsz najmu, lub na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.…
- V CZ 40/09 2009-09-10Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego jest sprawą o czynsz najmu, co skutkowałoby niedopuszczalnością skargi kasacyjnej?
- III CZ 90/06 2006-12-21Czy prawo do lokalu mieszkalnego, w tym prawo najmu, ma charakter majątkowy, czy też osobisty, w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy