V CZ 23/20

Sygn. akt V CZ 23/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Szanciło SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa D. K. i M. R. przeciwko L. K. o zachowek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2020 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w J. z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od każdego z powodów na rzecz pozwanej kwotę po 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 września 2019 r. Sąd Okręgowy w J. odrzucił apelację powodów M. R. i D. K. od wyroku Sądu Rejonowego w J. z 8 marca 2019 r., oddalającego powództwo o zapłatę przeciwko L. K. Zażaleniem z 20 września 2019 r. powodowie zaskarżyli powyższe postanowienie. Postanowieniem z 25 września 2019 r. Sąd Okręgowy w J. odrzucił rzeczone zażalenie. 2 Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. w przedmiotowej sprawie zażalenie nie przysługiwało, ponieważ nie była to sprawa, w której przysługuje skarga kasacyjna. Sąd drugiej instancji uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, co wynika z faktu, iż w sprawie występuje współuczestnictwo formalne i o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje oddzielnie wartość przedmiotu zaskarżenia każdego z połączonych formalnie powództw przeciwko stronie pozwanej, w tym przypadku kwoty po 25.000 zł. Powodowie zaskarżyli zażaleniem postanowienie Sądu Okręgowego w J. z 25 września 2019 r. zarzucając naruszenie art. 3941 § 2 k.p.c. i art. 3981 k.p.c. oraz 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., co doprowadziło do nieuzasadnionego odrzucenia zażalenia. We wnioskach domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione. W nauce prawa, jak i judykaturze trafnie przyjmuje się, że współuczestnictwo osób dochodzących roszczeń o zachowek jest współuczestnictwem formalnym, nie zachodzi pomiędzy nimi więź o charakterze materialnoprawnym, łączy je natomiast jednorodzajowość samodzielnych roszczeń oraz jednakowa podstawa faktyczna i prawna (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 stycznia 2012 r., II CZ 143/11, niepubl.; z 23 maja 2012 r., II CSK 705/11, niepubl. i z 28 sierpnia 2013 r., V CSK 524/12, niepubl.). Z kolei bezspornym pozostaje, że przy kumulacji podmiotowej o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia każdego ze współuczestników, chyba że zachodzi współuczestnictwo jednolite (i zwykle konieczne) (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach: z 17 czerwca 2015 r., I PZ 5/15, niepubl.; z 5 lutego 2015 r., V CZ 108/14, niepubl.; z 22 stycznia 2015 r., I CZ 117/14, niepubl. oraz w wyroku z 22 kwietnia 2015 r., III CSK 256/14, niepubl. W przedmiotowej sprawie, każdy z powodów domagał się zasądzenia kwoty 25 000 zł tytułem zachowku. Zatem, trafnie uznał Sąd Okręgowy, że niniejsza 3 sprawa należy do kategorii takich spraw, w których nie przysługuje skarga kasacyjna, w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. Konsekwencją powyższego założenia jest niemożność wywiedzenia zażalenia do Sądu Najwyższego zgodnie z dawnym art. 3941 § 2 k.p.c. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz na podstawie art. 108 § 1 i 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. jw