V CZ 26/18

Sygn. akt V CZ 26/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M.M. przeciwko […] Bank S. A. w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2018 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa […]/17, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. 2 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko […] Bank S.A. w W. powódka M.M. domagała się pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego - bankowego tytułu egzekucyjnego nr […]z dnia 23 października 2014 r., któremu Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I Co […]/14 nadał klauzulę wykonalności, a także zwolnienia nieruchomości położonej w Z. przy ul. […] spod egzekucji, spod egzekucji prowadzonej w sprawie […]przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. Wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę 231 881 zł. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w J. oddalił powództwo. Powódka wniosła apelację, która była dotknięta istotnymi brakami formalnymi, przy czym jako przedmiot sprawy wskazała pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego z dnia 20 listopada 2014 r. Przewodniczący w Sądzie pierwszej instancji w postępowaniu między-instancyjnym wezwał powódkę do uzupełnienia braków formalnych apelacji przez wskazanie, czy zaskarża wyrok w całości czy w części (ewentualnie w jakiej) oraz podanie wniosków, tj. czy wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku (ewentualnie jaką jego część) czy też jego uchylenie. W odpowiedzi powódka wskazała, że: „1. Zaskarżam wyrok w części należności głównej: - przez przedstawienie potwierdzenia przejścia na nowy podmiot KRS […] istnienie do 24.02. 2010 r., KRS […] istnieje od 04.01.2010 r. do 06.08. 2012 r., KRS[…], umowa między wierzycielami winna być zawarta w formie pisemnej. Między wierzycielem pierwotnym a kolejnymi następującymi po sobie: - poprzez przedstawienie zawiadomienia o cesji wierzytelności wraz z wyciągiem z umowy cesji wierzytelności i wyciągiem z listy wierzytelności, - poprzez uznanie kapitału kredytu w kwocie 148 154, 00 PLN na dzień przelewu do innych banków pomniejszonego o wpłaty w kwocie o 104 876,03 PLN, - poprzez pominięcie kwot ubezpieczeń zaliczanych do kapitału. 2. Utrzymanie części w zakresie odsetek umownych za korzystanie z kapitału w wysokości 6,31%. 3. Uchylenie części II dalsze odsetki w całości”. 3 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w W. odrzucił apelację, podnosząc, że powódka nie uzupełniła w ogóle braków formalnych apelacji. W zażaleniu powódka domaga się uchylenia powyższego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 370 k.p.c. wskutek uznania, że nie uzupełniła braków formalnych wniesionej apelacji, w sytuacji, gdy użyte w piśmie procesowym uzupełniającym wskazane braki formalne sformułowanie „zaskarżam wyrok w części należności głównej” należy uznać za dostatecznie precyzyjne określenie zakresu zaskarżenia wyroku oraz naruszenie art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c., polegające na jego niezastosowaniu do sytuacji powódki, podczas gdy sformułowania użyte przez powódkę w piśmie zawierającym uzupełnienie braków formalnych stanowią oczywiste niedokładności, które nie są przeszkodą do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c. apelacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest zaskarżony w całości czy w części; zwięzłe przedstawienie zarzutów; uzasadnienie zarzutów; powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, iż ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później; wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. W związku z brakami formalnymi apelacji Przewodniczący w Sądzie pierwszej instancji prawidłowo wezwał powódkę o ich uzupełnienie, aczkolwiek z pominięciem wartości przedmiotu zaskarżenia. Apelacja, jako zwyczajny środek odwoławczy, nie podlega jednak takim rygorom formalnym, jakie ustawodawca ustanowił odnośnie do skargi kasacyjnej, a w konsekwencji należy stosować w zakresie oceny jej braków umiarkowany formalizm, na co zwracał już uwagę Sąd Najwyższy (zob. postanowienia z dnia 6 marca 2006 r., II PZ 2/06, OSNP 2007, nr 5-6, poz. 74, z dnia 5 grudnia 2006 r., II CZ 93/06, nie publ.). Gdy pismo procesowe jest zredagowana niewłaściwe, ale 4 w taki sposób, że pozwala na ustalenie jego treści w drodze wykładni, należy uznać, że jest to oczywista niedokładność pisma procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1969 r., I PZ 71/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 163), która nie może prowadzić do jego odrzucenia. Sąd drugiej instancji ocenił pobieżnie treść pisma procesowego powódki, które było odpowiedzią na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych apelacji, skutkiem czego odrzucenie apelacji jest przedwczesne. Jak wspomniano, powódka nie została wezwana do uzupełnienia braku formalnego apelacji w postaci wartości przedmiotu zaskarżenia, którego uzupełnienie mogłoby mieć znacznie także przy interpretacji określonego przez powódkę zakresu zaskarżenia. Sąd Apelacyjny analizując treść pisma procesowego powódki uzupełniającego braki formalne, błędnie odnosi określone przez nią rozstrzygnięcie o odsetkach do pkt II wyroku Sądu pierwszej instancji, który dotyczy orzeczenia w przedmiocie brakujących kosztów sądowych. Wszak Sąd pierwszej instancji posługiwał się w wyroku cyframi rzymskimi, natomiast powódka cyframi arabskimi. Treść pisma powódki uzupełniającego braki formalne apelacji nawiązuje do treści i numeracji zawartej w bankowym tytule egzekucyjnym z dnia 23 października 2014 r. (k. 111), w ramach którego punkt 1 dotyczy należności głównej, punkt 2 odsetek umownych za okres korzystania z kapitału w wysokości 6,31%, zaś punkt 3 odsetek za opóźnienie. Niewątpliwie treść rozważanego pisma procesowego wskazuje na nieporadność powódki w rozumieniu terminologii z zakresu prawa procesowego cywilnego, jednak oceniając ponownie pismo procesowe powódki uzupełniające braki formalne, w kontekście także treści bankowego tytułu egzekucyjnego i zarządzenia wzywającego o braki formalne, Sąd drugiej instancji powinien mieć na względzie okoliczność, że przecież powódce odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż Sąd uznał, że sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie wymaga szczególnej wiedzy prawniczej, zaś powódka dobrze sobie radzi z formułowaniem pism procesowych oraz inicjatywą dowodową (k. 394-395). 5 W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw ał