V CZ 34/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-04-25
Skład orzekający: Władysław Pawlak, Barbara Myszka, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy współuczestnictwie jednolitym lub materialnym po stronie pozwanych, wartość przedmiotu zaskarżenia dla potrzeb dopuszczalności skargi kasacyjnej powinna być ustalana poprzez zsumowanie wartości zasądzonych roszczeń wobec każdego ze współuczestników?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przy współuczestnictwie, które nie ma charakteru jednolitego lub koniecznego, wartość przedmiotu zaskarżenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej określa się odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników. Solidarność zobowiązania nie stwarza współuczestnictwa koniecznego dłużników, a w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia współuczestnictwa jednolitego.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 50 000 zł) w odniesieniu do każdego z pozwanych indywidualnie. Pozwani wnieśli zażalenie, argumentując, że przy współuczestnictwie jednolitym lub materialnym wartość tę należy zsumować, co przekroczyłoby próg dopuszczalności skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych jako pozbawione uzasadnionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 34/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. przeciwko G. P., W. P. i J. T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2017 r., zażalenia pozwanych: G. P. i J. T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną pozwanych G. P. i J. T. od wyroku tego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r., którym Sąd Apelacyjny - na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 sierpnia 2015 r. - zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz powódki: od pozwanej W. P. kwotę 82 056 zł, a od pozwanych G. P. i J. T. kwoty po 20 514 zł - z ustawowymi odsetkami od dnia 5 listopada 2014 r., oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu, natomiast w pozostałej części apelację oddalił i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
2 W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że w odniesieniu do skarżących G. P. i J. T. wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, wobec czego skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i ulega odrzuceniu (art. 3982 § 1 i art. 3986 § 2 k.p.c.). Dodał, że - wbrew odmiennym zapatrywaniom skarżących – o dopuszczalności złożonej przez nich skargi kasacyjnej nie może przesądzać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 9 stycznia 2008 r., III CZP 111/07 (Biul. SN 2008, nr 1, s. 11), ponieważ dotyczył on kwestii właściwości rzeczowej sądu, a nie dopuszczalności skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną pozwani G. P. i J. T. zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 19 § 1 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że przy współuczestnictwie jednolitym dla oznaczenia wartości zaskarżenia istotna jest „…wartość zasądzonych poszczególnie roszczeń, a nie ich suma…” i art. 21 w związku z art. 39821 k.p.c. przez przyjęcie, że w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest odpowiednie stosowanie powołanego przepisu. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący podnoszą, że ze względu na zachodzące w sprawie współuczestnictwo jednolite, oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia wymaga zliczenia wartości zasądzonych roszczeń, a tak oznaczona wartość jest wyższa od kwoty pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 21 w związku z art. 39821 k.p.c.). Uzasadniając rodzaj współuczestnictwa wywodzą, że jako spadkobiercy pozwanego M. P., który zmarł w toku procesu, dysponowali udziałem w majątku spadkowym wynoszącym 1/3 oraz że zgodnie z art. 1034 § 1 k.c. ponoszą odpowiedzialność solidarną, co pozwala uznać zachodzące w sprawie współuczestnictwo za materialne, powództwo zostało bowiem oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Wywody skarżących nie uzasadniają zarzutu obrazy art. 21 w związku z art. 39821 k.p.c. Powodowa spółka w pozwie skierowanym przeciwko W. P. i M. P. dochodziła kwoty 123 084 zł z odsetkami z tytułu nakładów poczynionych na nieruchomość pozwanych. Pozwany M. P. zmarł przed wytoczeniem powództwa, w
3 związku z czym pozew wniesiony przeciwko niemu został odrzucony, a skarżący, jako jego spadkobiercy, zostali wezwani do wzięcia udziału w sprawie obok W. P.. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na określoną w art. 3982 § 1 k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia, przy współuczestnictwie, które nie ma charakteru jednolitego bądź koniecznego, wartość tę określa się odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997 r., I CKN 32/97, nie publ., z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 91/07, nie publ., z dnia 23 listopada 2010 r., V CSK 227/10, nie publ., z dnia 9 listopada 2011 r., V CSK 54/11, nie publ., z dnia 13 grudnia 2011 r., IV CSK 377/11, nie publ., z dnia 22 sierpnia 2013 r., IV CSK 200/13, nie publ., z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 177/12, nie publ. i z dnia 29 stycznia 2014 r., I CSK 275/13, nie publ.). Skład orzekający podziela to stanowisko i wspierającą je argumentację. Solidarność zobowiązania, na którą powoływali się skarżący, nie stwarza współuczestnictwa koniecznego dłużników, ponieważ istota solidarności biernej polega na tym, że każdy z dłużników zobowiązany jest wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia tak, jakby był jedynym dłużnikiem, a wierzyciel może - według swego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna (art. 366 k.c.). Brak również podstaw do przyjęcia, że współuczestnictwo zachodzące w sprawie po stronie pozwanej jest współuczestnictwem jednolitym w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.c. W tej sytuacji - wbrew odmiennemu poglądowi skarżących - wartość przedmiotu zaskarżenia podlega oznaczeniu odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 39821 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 2/14 2014-02-06Czy w przypadku formalnego współuczestnictwa po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej jest sumą wartości poszczególnych roszczeń, czy też decyduje wartość każdego z…
- III CZ 190/24 2024-12-19Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako suma indywidualnych roszczeń współuczestników materialnych, przekracza próg dopuszczalności, mimo że indywidualne roszczenia każd…
- I CSK 68/16 2017-01-20Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego lub materialnego po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej należy określać odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników sporu, jeśli doch…
- I CZ 148/17 2018-01-19Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy współuczestnicy materialni dochodzą roszczeń, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest ustalana indywidualnie dla każdego z nich?
- V CSK 241/09 2010-02-25Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów w sprawie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, wartość przedmiotu zaskarżenia na etapie postępowania kasacyjnego jest sumą wszystkich dochodzonych przez powodów…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1art. 3986 § 2 KPCart. 19 § 1art. 3982 § 1 KPCart. 21art. 39821 KPCart. 1034 § 1 KCart. 366 KCart. 73 § 2 KPCart. 39814§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy