V CZ 35/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-04-25
Skład orzekający: Władysław Pawlak, Barbara Myszka, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zwrócić akta sprawy sądowi apelacyjnemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli takie uzasadnienie nie zostało sporządzone?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jest upoważniony do zażądania sporządzenia przez sąd drugiej instancji uzasadnienia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli takie uzasadnienie nie zostało sporządzone. Brak uzasadnienia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi zasadniczą przyczynę zwrotu akt sądowi apelacyjnemu.Stan faktyczny
Pozwany złożył skargę kasacyjną, ale jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym został oddalony postanowieniem Sądu Apelacyjnego. Pozwany nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej, co skutkowało jej odrzuceniem. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, domagając się rozpoznania przez Sąd Najwyższy także postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów nie zawierało uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu rozpoznania wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia oraz celem sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 35/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa K. K., L. K., P. K., D. K. i małoletniej M. K. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową L. K. przeciwko A. P. i X. Y. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2017 r., zażalenia pozwanego A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa […], zwraca akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […] celem rozpoznania zawartego w zażaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia oraz celem sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa […].
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r., Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę kasacyjną pozwanego A. P. od wyroku tego Sądu z dnia 25 maja 2016 r., wskazując, że postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym i pozwany pomimo doręczenia jego pełnomocnikowi odpisu tego postanowienia w dniu 25 listopada 2016 r. nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej w terminie określonym w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2016, poz. 623, ze zm., dalej: „u.k.s.c.”), co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Na to postanowienie pozwany A. P. złożył zażalenie, wnosząc na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy także postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Postanowienie z dnia 21 listopada 2016 r. nie zawiera uzasadnienia. Zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2016, poz. 1254, ze zm.), Sąd Najwyższy jest w takiej sytuacji upoważniony do zażądania sporządzenia przez Sąd drugiej instancji uzasadnienia postanowienia, które ma być przedmiotem jego kontroli na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CZ 80/11, OSNC - ZD 2012, nr 4, poz. 88). Zasadniczą przyczyną zwrotu akt jest brak uzasadnienia postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. Na marginesie zwrócić jednak uwagę należy, iż w zażaleniu na postanowienie z dnia 16 grudnia 2016 r., pozwany zawarł wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od tego zażalenia. Jeśli Sąd drugiej instancji uznał, iż zażalenie to nie podlega opłacie sądowej z mocy art. 95 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2015 r., V CZ 6/15, nie publ), to dla przejrzystości procesowej w zakresie wymogów formalnych zażalenia, powinien był wydać ewentualnie postanowienie o umorzeniu
3 postępowania w tym przedmiocie z racji jego bezprzedmiotowości, tym bardziej, że z kolei na k. 928 (pkt. II ust. 4 lit b) zawarto niezrozumiałe stwierdzenie, iż wniosek o zwolnienie od kosztów wywołanych tym zażaleniem jest poddany kontroli Sądu Najwyższego. Tymczasem w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, kontrolą Sądu Najwyższego objęte będzie postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wywołanych skargą kasacyjną. aw aj
Powiązane orzeczenia
- II CZ 119/16 2016-12-15Czy Sąd Najwyższy powinien zwrócić akta sprawy sądowi apelacyjnemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowień dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, które nie zostały uzasadnione?
- I CZ 67/14 2014-10-09Czy Sąd Najwyższy powinien zwrócić akta sprawy sądowi apelacyjnemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia w przedmiocie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, gdy postanowienie to nie zawiera uzasadnienia?
- I CSK 1577/24 2025-09-23Czy Sąd Najwyższy powinien rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej, czy też powinien zwrócić akta sprawy do Sądu Apelacyjnego w celu rozpoznania tego wniosku?
- II CZ 117/15 2016-03-03Czy Sąd Najwyższy może zwrócić akta sprawy sądowi drugiej instancji w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia, które nie podlegało zaskarżeniu, ale miało wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego orzeczenia?
- I PZ 16/14 2014-09-25Czy Sąd Najwyższy powinien przeprowadzić kontrolę postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego, jeśli w zażaleniu zawarto taki wniosek?
Powołane przepisy
art. 112 ust. 3art. 3986 § 2 KPCart. 380 KPCart. 398art. 394art. 63art. 95 ust. 2§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy