V CZ 36/20

PostanowienieIzba Cywilna2020-09-30

Skład orzekający: Anna Kozłowska, Krzysztof Strzelczyk, Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione osobiście przez stronę podlegają odrzuceniu, gdy nie są reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione osobiście przez stronę, bez zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, podlegają odrzuceniu. Jest to spowodowane naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. nakazującego zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a także art. 4246 § 3 k.p.c. w przypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy odrzucił skargę M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia dotyczącego skargi na czynność komornika, wskazując na niedopuszczalność takiej skargi w sprawach egzekucyjnych oraz wymóg zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym. M. S. i B. K. wniosły zażalenia na to postanowienie. Sąd Najwyższy odrzucił oba zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenia M. S. i B. K. na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 36/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie ze skargi M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt I Co (…) dot. skargi dłużniczki M. S. na czynność komornika w sprawie Km (…), w sprawie z wniosku wierzyciela K. D. przy uczestnictwie dłużniczki B. K. o wydanie nieruchomości po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2020 r., zażalenia M. S. i B. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt IX Co (…), odrzuca zażalenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w O. odrzucił skargę M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 8 kwietnia 2019 r. rozstrzygającego jej skargę na czynności komornika. W uzasadnieniu odrzucenia skargi, wniesionej osobiście przez M. S., Sąd Rejonowy odwołał się do wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. obowiązku 2 zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższy. Poza tym Sąd podniósł, że w postępowaniu egzekucyjnym nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zażalenia na powyższe postanowienie wniosła M. S. oraz B. K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie podniesiono, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna w sprawach egzekucyjnych. Wynika to wprost z art. 7674 § 3 k.p.c. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Uchybienie to nie podlega konwalidacji, a gdy dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, skarga ta, stosownie do treści art. 4246 § 3 k.p.c., podlega odrzuceniu. Podobna sankcja ma zastosowanie do zażalenia do Sądu Najwyższego złożonego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącej do jego uzupełnienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V CZ 16/18, nie publ.). Niezależnie od tego, iż w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia został złożony wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu trzeba mieć na uwadze, że zażalenie skierowane do odrzucenia skargi zostało wniesione również osobiście przez M. S.. Poza tym następcze podpisanie zarówno skargi jak i zażalenia przez pełnomocnika, który mógłby zostać ustanowiony na dalszym etapie postępowania byłoby pozbawione podstaw prawnych i nie wywołałoby pożądanych przez skarżącą skutków. Dlatego bez względu na wynik postępowania wpadkowego o udzielenie pomocy prawnej, w każdym wypadku skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione osobiście przez stronę podlega odrzuceniu. Zbędne było zatem uprzednie rozstrzygnięcie kwestii pomocy prawnej. 3 Zażalenie B. K. podlegało odrzuceniu tylko dlatego, że jej skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie została objęta zaskarżonym postanowieniem a zatem nie ma ona interesu prawnego do kwestionowania postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 sierpnia 2019 r. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasadę prawna z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014/11/1080). Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 7674 § 3 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy