V CZ 37/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-09-06
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Anna Kozłowska, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne i dowody powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności faktyczne i dowody, które powstały już po wydaniu prawomocnego orzeczenia, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Przepis ten wymaga, aby nowe fakty lub dowody istniały już w momencie poprzedniego postępowania, a strona nie mogła z nich skorzystać z przyczyn od niej niezależnych.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, domagając się wznowienia postępowania apelacyjnego. Jako podstawę podał nieważność postępowania odwoławczego, zarzucając m.in. brak zdolności sądowej i procesowej z powodu złego stanu zdrowia psychicznego oraz pozbawienie możności obrony praw. Powołał także nowe fakty i dowody, takie jak publikacje naukowe i postanowienie o umorzeniu egzekucji. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując na upływ terminu do jej wniesienia oraz błędne rozumienie pojęć zdolności sądowej i procesowej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 37/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi A. B. o wznowienie postępowania w sprawie I C […] w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Uniwersytetowi […] o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2013 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 26 kwietnia 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje adw. B. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1 800 ( tysiąc osiemset ) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE W dniu 11 marca 2013 r. A. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z 25 maja 2012 r. oddalającym jego powództwo wobec pozwanego Uniwersytetu […] o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, przy czym domagał się wznowienia postępowania przed Sądem Apelacyjnym, który rozpoznał apelację od tego wyroku i oddalił ją wyrokiem z 18 października 2012 r. Jako podstawę wznowienia podał nieważność postępowania odwoławczego. Ponadto powołał w skardze nowe fakty i dowody, tj. opublikowanie jego dwóch artykułów naukowych w prestiżowych pismach i postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 2 stycznia 2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego orzeczonego wyrokiem sądowym obowiązku zwrócenia powodowi jego korespondencji elektronicznej. Przyczyn nieważności postępowania apelacyjnego powód upatruje w tym, że z racji złego stanu jego zdrowia psychicznego - który mimo wniosków nie został przez orzekające w sprawie Sądy zweryfikowany z udziałem biegłych - nie miał zdolności sądowej i procesowej. Twierdzi, że w postępowaniu apelacyjnym został też pozbawiony możności obrony swoich praw, ponieważ nie był już reprezentowany przez adwokata, a nie powiadomiono go o terminie rozprawy apelacyjnej i ogłoszeniu wyroku ani mu nie doręczono odpisu wyroku i odpowiedzi pozwanego na apelację. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2012 r. Podkreślił, że w skardze powód podaje, iż o wyroku Sądu Apelacyjnego dowiedział się w Sądzie dnia 7 listopada 2012 r. Tymczasem trzymiesięczny termin do wniesienia skargi (art. 407 § 1 k.p.c.) upłynął najpóźniej z dniem 7 lutego 2013 r. Z kolei zarzut braku zdolności sądowej i procesowej jest wynikiem błędnego rozumienia tych pojęć (art. 64 § 1, art. 65 § 1 i 2 k.p.c.). Jeśli więc powód wskazuje jedynie na swój zły stan psychiczny, w istocie nie opiera skargi na nieważności postępowania spowodowanej brakiem zdolności sądowej czy procesowej. Poza tym, według Sądu Apelacyjnego, powód w skardze powołał fakty i dowody powstałe już po wyrokowaniu przez Sąd Apelacyjny
3 bądź takie, które powoływał wcześniej, tyle że w jego ocenie zostały zlekceważone. Nie uzasadniają one zatem wznowienia postępowania (art. 403 § 2 k.p.c.). Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie i art. 403 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu wskazano, że powód, samodzielnie wnosząc skargę o wznowienie postępowania i nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w istocie podał dwie podstawy wznowienia postępowania. Pierwsza z nich wynikała z błędnego utożsamiania przez powoda pozbawienia możliwości działania w procesie czy też braku należytej reprezentacji z biernością jego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (art. 401 k.p.c.). Druga natomiast podstawa wskazywana przez powoda sprowadza się do wykrycia takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Trafnie w związku z tym podkreślono w zażaleniu, że upływ terminu do wniesienia skargi mógł dotyczyć tylko pierwszej z wymienionych podstaw, nie odnosił się zaś do drugiej z nich. Nie można natomiast zgodzić się z żalącym się, że powołane przez powoda w skardze nowe okoliczności faktyczne i dowody mogą stanowić przyczynę wznowienia postępowania. Niewątpliwie bowiem fakty i dowody powołane przez powoda powstały już po wydaniu przez sąd wyroku, nie są to zatem takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). es
4
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 66/14 2014-10-09Czy okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które strona mogła przedstawić w zakończonym postępowaniu, ale świadomie pominęła lub niezauważyła, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 §…
- II CZ 75/14 2014-11-19Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po uprawomocnieniu się orzeczenia, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- II CSKP 55/21 2021-05-12Czy okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- V CZ 124/14 2015-03-05Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 24/15 2015-10-09Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 407 § 1 KPCart. 64 § 1art. 65 § 1art. 403 § 2 KPCart. 410 § 2 KPCart. 401 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy