V CZ 38/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-05-17
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości stanowią jedyne podstawy do uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że sąd ten nieprawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy występuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych. Sama konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie tego przepisu.Stan faktyczny
Powód C. Sp. z o.o. wniósł pozew o ochronę naruszonego posiadania przeciwko K. J. Sąd Rejonowy wydał wyrok, który następnie został uchylony przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy uzasadnił uchylenie wyroku koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z oględzin miejsca prowadzenia działalności. Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, domagając się jego uchylenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 38/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa C. Sp. z o.o. w Z. przeciwko K. J. o ochronę naruszonego posiadania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2017 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt VI Ga (…), uchyla zaskarżony wyrok.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w L. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 3 marca 2016 r., w sprawie z powództwa C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. przeciwko K. J., o ochronę naruszonego posiadania. Orzeczenie zaskarżył powód, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji w zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W rozważanej sprawie taka sytuacja nie występuję. Sąd Okręgowy wskazał jedynie na brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w szczególności zaś zaniechanie dowodu z oględzin miejsca prowadzenia działalności przez stronę powodową. Tymczasem Sąd Rejonowy przeprowadził dowody, które uznał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonał też szczegółowej oceny kwestii prawnych pojawiających się w sprawie.
3 Odmienna ocena Sądu Okręgowego i podkreślenie przez ten Sąd konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia wyroku Sądu Rejonowego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw l.n
Powiązane orzeczenia
- III CZ 16/25 2025-03-20Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości uzasadniają uchylenie wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego…
- III CZ 317/23 2024-09-12Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę merytorycznie?
- II CZ 98/18 2019-02-07Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy?
- I CZ 105/17 2017-11-24Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji ocen…
- IV CZ 75/13 2013-09-12Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, uzasadniające uchylenie wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., może polegać jedynie na uzupełnieniu podstawy faktycznej orzecz…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPC§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy