V CZ 39/12
PostanowienieIzba Cywilna2013-02-06
Skład orzekający: Anna Owczarek, Bogumiła Ustjanicz, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku braku wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego złożonego przez pełnomocnika strony, sąd może zasądzić te koszty na rzecz strony?Ratio decidendi
W sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, zastosowanie znajduje art. 109 § 1 k.p.c., zgodnie z którym roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona nie złoży spisu kosztów lub nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. Jednakże, w przypadku pełnomocnika strony, złożenie przez niego wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych jest wystarczające do uwzględnienia tego roszczenia, nawet jeśli nie złożono osobnego spisu kosztów.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania i zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. poprzez przyznanie kosztów bez wniosku strony. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 39/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku J. O. przy uczestnictwie A. O. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2013 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 12 maja 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. oddalił apelację uczestnika postępowania A. O. i zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni J. O. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Uczestnik postępowania A. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach. Wnosząc o uchylenie postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. poprzez przyznanie wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania odwoławczego pomimo braku wniosku w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c., jeżeli uczestnicy postępowania nieprocesowego są w różnym stopniu zainteresowani jego wynikiem lub ich interesy są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. W sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym zastosowanie ma art. 109 § 1 k.p.c., w myśl którego roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów, albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych, z tym że o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu. Przepis ten, na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odpowiednio stosuje się również w postępowaniu odwoławczym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 155/11, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 55/11, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 47/10, nie publ.). Jak wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 12 maja 2011 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył wniosek „o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych” (k. 456 akt). Protokół rozprawy stanowi sprawozdawczy dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości oraz prawidłowości zawartych w nim stwierdzeń
3 i oświadczeń (art. 244 k.p.c.), którego celem jest miarodajne stwierdzenie istnienia lub nieistnienia faktów istotnych dla przebiegu postępowania w sprawie, utrwalenie przebiegu posiedzenia i innych czynności określonych w art. 158 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., IV CSK 407/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CSK 178/09, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2008 r., I CSK 225/08, niepubl.). Uczestnik postępowania nie złożył wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy (art. 160 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy nie znajduje potwierdzenia zarzut skarżącego naruszenia art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. na skutek nieuwzględnienia wygaśnięcia roszczenia o zwrot kosztów postępowania odwoławczego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c., 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 47/12 2012-09-05Czy sąd orzekający w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy strona złożyła spis kosztów, może uwzględnić składniki kosztów nieobjęte tym spisem lub określić ich wysokość powyżej żądanej?
- III CZ 40/12 2012-07-18Czy strona przegrywająca sprawę, w której obie strony były zwolnione od kosztów sądowych, jest zobowiązana do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla strony wygrywającej?
- II CZ 76/10 2010-09-08Czy w przypadku współuczestnictwa procesowego, koszty postępowania apelacyjnego powinny być zasądzone od każdego ze współuczestników w równych częściach, czy też z uwzględnieniem ich indywidualnego udziału w sprawie?
- IV CZ 111/12 2012-11-07Czy w przypadku współuczestnictwa procesowego po stronie pozwanej, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powinno być ustalone odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy też od wartości przedmiotu sporu w całej sprawi…
- I CZ 149/12 2013-05-10Czy wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, złożony przez stronę reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika, musi zawierać spis kosztów, aby sąd mógł je zasądzić?
Powołane przepisy
art. 109 § 1 KPCart. 98 § 1 KPCart. 520 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 244 KPCart. 158 § 1 KPCart. 160 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy