V CZ 39/12

PostanowienieIzba Cywilna2013-02-06

Skład orzekający: Anna Owczarek, Bogumiła Ustjanicz, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w przypadku braku wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego złożonego przez pełnomocnika strony, sąd może zasądzić te koszty na rzecz strony?
Ratio decidendi
W sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, zastosowanie znajduje art. 109 § 1 k.p.c., zgodnie z którym roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona nie złoży spisu kosztów lub nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. Jednakże, w przypadku pełnomocnika strony, złożenie przez niego wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych jest wystarczające do uwzględnienia tego roszczenia, nawet jeśli nie złożono osobnego spisu kosztów.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania i zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. poprzez przyznanie kosztów bez wniosku strony. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 39/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku J. O. przy uczestnictwie A. O. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2013 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 12 maja 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. oddalił apelację uczestnika postępowania A. O. i zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni J. O. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. Uczestnik postępowania A. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach. Wnosząc o uchylenie postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. poprzez przyznanie wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania odwoławczego pomimo braku wniosku w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c., jeżeli uczestnicy postępowania nieprocesowego są w różnym stopniu zainteresowani jego wynikiem lub ich interesy są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. W sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym zastosowanie ma art. 109 § 1 k.p.c., w myśl którego roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów, albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych, z tym że o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu. Przepis ten, na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odpowiednio stosuje się również w postępowaniu odwoławczym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 155/11, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 55/11, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 47/10, nie publ.). Jak wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 12 maja 2011 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył wniosek „o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych” (k. 456 akt). Protokół rozprawy stanowi sprawozdawczy dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości oraz prawidłowości zawartych w nim stwierdzeń 3 i oświadczeń (art. 244 k.p.c.), którego celem jest miarodajne stwierdzenie istnienia lub nieistnienia faktów istotnych dla przebiegu postępowania w sprawie, utrwalenie przebiegu posiedzenia i innych czynności określonych w art. 158 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., IV CSK 407/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CSK 178/09, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2008 r., I CSK 225/08, niepubl.). Uczestnik postępowania nie złożył wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy (art. 160 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy nie znajduje potwierdzenia zarzut skarżącego naruszenia art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. na skutek nieuwzględnienia wygaśnięcia roszczenia o zwrot kosztów postępowania odwoławczego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c., 39821 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 109 § 1 KPCart. 98 § 1 KPCart. 520 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 244 KPCart. 158 § 1 KPCart. 160 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy