V CZ 4/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-02-25

Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Kazimierz Zawada, Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione przez adwokata na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną Skarbu Państwa, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym przysługuje wyłącznie Prokuratorii Generalnej, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie wniesione przez adwokata na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną Skarbu Państwa podlega odrzuceniu. Wynika to z faktu, że zgodnie z przepisami ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz art. 871 § 3 k.p.c., zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym ma charakter wyłączny i przysługuje wyłącznie Prokuratorii Generalnej. Podmioty inne niż Prokuratoria Generalna, w tym adwokaci, są pozbawione zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym w sprawach, w których obowiązuje to wyłączne zastępstwo.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Okręgowego Urzędu Miar w W. z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie za pośrednictwem adwokata. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, które zostało wniesione przez adwokata.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 4/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Okręgowego Urzędu Miar w W. przy uczestnictwie Spółdzielni Mieszkaniowej „C.(…)” w W. i Gminy W. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt II Ca (…) (II WSC (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 października 2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy Skarbu Państwa - Okręgowego Urzędu Miar w W. ze względu na niespełnienie wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 3984 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Sąd uznał, że skarga nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, zaś zawarte w uzasadnieniu twierdzenia nie spełniają wymagań ustawowych. W zażaleniu skarżący, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 3984 § 1 i 2 k.p.c., wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym określa art. 871 k.p.c., który przyjmuje regułę, że postępowanie przed Sądem Najwyższym, a także 2 czynności procesowe związane z tym postępowaniem podejmowane przed sądem niższej instancji objęte są przymusem adwokacko-radcowskim. Przymus ten obejmuje wszystkie postępowania toczące się przed tym Sądem, w tym więc także postępowanie zażaleniowe. Jednakże w odniesieniu do postępowania przed Sądem Najwyższym zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną ma charakter wyłączny (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.). Istotą tej regulacji jest przyznanie funkcjonariuszom Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (radcom i starszym radcom, a także Prezesowi i wiceprezesom) wyłącznego uprawnienia do zastępowania Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. Z przepisu tego, mającego charakter ustrojowy, wynika również norma o charakterze procesowym. Przepis ten przyznaje zdolność postulacyjną przed Sądem Najwyższym wyłącznie Prokuratorii Generalnej, pozbawiając jednocześnie tej zdolności adwokatów i radców prawnych. Z tego względu czynności podejmowane przed Sądem Najwyższym przez podmioty inne niż Prokuratoria Generalna są pozbawione skuteczności również wówczas, gdy Prokuratoria nie wykonuje w sposób czynny zastępstwa procesowego Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 tego artykułu, nie stosuje się, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną. Trzeba podkreślić, że art. 871 § 3 k.p.c. odnosi się do całej zawartości normatywnej art. 871 § 1 k.p.c., a zatem do obu zdań składających się na ten przepis. Prowadzi to do wskazanego wyżej wniosku, że w sytuacjach objętych hipotezą art. 871 § 3 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski jest wyłączony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Skoro głównym motywem wyłączenia przymusu adwokacko- radcowskiego było przekazanie zastępstwa Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej, to w zakresie, w jakim przymus ten jest wyłączony, obowiązuje wyłączne zastępstwo przez Prokuratorię Generalną. Innymi słowy, art. 871 § 3 k.p.c. należy interpretować w ten sposób, że w sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną, nie jest dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot (por. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2006 r., I CSK 415/06, niepubl., postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2008 r., II CSK 583/08, niepubl. postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2009 r., II CSK 230/09, niepubl.). 3 W przedmiotowej sprawie zażalenie zostało wniesione przez adwokata Z. W. Środek zaskarżenia wniesiony przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej podlega odrzuceniu bez wzywania do poprawienia pisma. Z podanych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i 373 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1 pkt 2art. 3984 § 1art. 871 KPCart. 4 ust. 1art. 871 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPC§ 1 pkt 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy