V CZ 53/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-11-21
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Teresa Bielska-Sobkowicz, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd sądu popełniony w postępowaniu zażaleniowym, do którego strona nie przyczyniła się, może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążania tej strony kosztami postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że błąd sądu popełniony w postępowaniu zażaleniowym, do którego strona nie przyczyniła się w żaden sposób, może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. Pozwala to na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania zażaleniowego, gdyż oczywiste błędy sądu nie powinny powodować negatywnych konsekwencji dla stron.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w O. uchylił swoje wcześniejsze postanowienie dotyczące kosztów postępowania wznowieniowego i orzekł ponownie, obciążając nimi powódkę, ale jednocześnie odstąpił od obciążania jej kosztami postępowania zażaleniowego z uwagi na błąd sądu. Pozwani zaskarżyli to postanowienie, domagając się zasądzenia od powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na orzeczenie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 lutego 2012 r. oraz zasądził od pozwanych na rzecz skarżącej J. G. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 53/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 6 kwietnia 2011 r., w sprawie z powództwa J. G. przeciwko A. Z. i J. Z. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2012 r., zażalenia pozwanych na orzeczenie o kosztach, zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 lutego 2012 r., 1. oddala zażalenie 2. zasądza od pozwanych na rzecz skarżącej J. G. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r., Sąd Okręgowy w O., na podstawie art. 395 § 2 k.p.c., uchylił punkt 3 postanowienia z dnia 29 listopada 2011 r., orzekł ponownie o kosztach postępowania wznowieniowego, obciążając nimi powódkę oraz odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania zażaleniowego (punkt 3). W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie było oczywiście zasadne z uwagi na błąd sądu, dotyczący stawki wynagrodzenia pełnomocnika, który nie powinien obciążać powódki jako strony przegrywającej. Uzasadniało to zastosowanie art. 102 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pozwani zarzucili naruszenie art. 102 k.p.c. i wnieśli o jego zmianę poprzez zasądzenie od powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania – zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich wystąpienia (bądź braku) podlega dyskrecjonalnej ocenie sądu, dokonywanej indywidualnie na tle całokształtu okoliczności rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie mają miejsce szczególne okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. Taką okoliczność stanowi fakt, że postępowanie zażaleniowe było skutkiem wyłącznie błędu popełnionego przez sąd orzekający; błędu, do którego powódka w żaden sposób się nie przyczyniła. Należy zgodzić się z oceną, że oczywiste błędy sądu rozpoznającego sprawę, niezwiązane w żaden sposób z czynnościami i stanowiskiem stron, nie powinny powodować ujemnych konsekwencji dla żadnej ze stron postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie Brak zatem podstaw do kwestionowania oceny Sądu co do możliwości zastosowania art. 102 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art.. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania
3 zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 397 § 2 i art. 3941 § 3 k.p.c. es
Powiązane orzeczenia
- V CZ 103/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, naruszył przepisy prawa procesowego, jeśli jego ocena okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążania strony pr…
- I CZ 166/10 2011-02-03Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie zwrotu kosztów procesu, a pozwana nie miała na to wpływu, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać pozwanej koszt…
- V CZ 61/10 2010-09-29Czy sąd drugiej instancji, zmieniając postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia, może nie obciążyć pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, g…
- I CZ 168/11 2012-02-03Czy obciążenie pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego, mimo uwzględnienia jej zażalenia z powodu wadliwości orzeczenia sądu pierwszej instancji, jest sprzeczne z zasadami słuszności i uzasadnia zastosowanie art. 10…
- III CZ 17/10 2010-06-02Czy naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji, które nie doprowadziło do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c.…
Powołane przepisy
art. 395 § 2 KPCart. 102 KPCart. 39814art. 98 KPCart. 391 § 1art. 397 § 2art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy