V CZ 61/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-09-29
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Barbara Myszka, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, zmieniając postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia, może nie obciążyć pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy pozwany nie miał wpływu na zmianę postanowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia, a pozwany nie miał na to żadnego wpływu, może stanowić wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. Pozwala to sądowi na nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd podkreślił, że ustalenie, czy zachodzi taki wypadek, zależy od swobodnej oceny sądu, która musi uwzględniać wszystkie istotne okoliczności.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące zabezpieczenia roszczenia. Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji, ale nie obciążył pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego, powołując się na art. 102 k.p.c. i brak możliwości udziału pozwanego w postępowaniu. Powód złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 775 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 61/10 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. Ś. przeciwko D. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r., zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I ACz (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. wydanym na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie zabezpieczenia roszczenia powoda zmienił zaskarżone postanowienie, a w punkcie 3 nie obciążył pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że „wobec wyniku postępowania zażaleniowego i braku możliwości na tym etapie postępowania udziału w nim obowiązanego nie było uzasadnione obciążanie obowiązanego kosztami postępowania zażaleniowego (art. 102 k.p.c.)”.
2 W zażaleniu na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie nieobciążania obowiązanego kosztami postępowania zażaleniowego pełnomocnik powoda, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c., wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od obowiązanego na rzecz uprawnionego kwoty 775 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Podkreślił, że nie można przyjąć, iż zasady słuszności przemawiają za udzieleniem obowiązanemu swoistej ulgi w zakresie kosztów postępowania, zwłaszcza, że obowiązek ponoszenia kosztów nie jest uzależniony od czynnego udziału obowiązanego w postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Według tego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy wypadkiem szczególnie uzasadnionym jest sytuacja, gdy Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia powoda w sytuacji, gdy pozwany nie miał na to żadnego wpływu. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 166/10 2011-02-03Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie zwrotu kosztów procesu, a pozwana nie miała na to wpływu, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać pozwanej koszt…
- V CZ 103/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, naruszył przepisy prawa procesowego, jeśli jego ocena okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążania strony pr…
- IV CZ 135/12 2012-12-20Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jest zobowiązany do wskazania w uzasadnieniu okoliczności stanowiących „wypadek szczególnie uzasadn…
- II CZ 100/12 2012-09-26Czy sąd drugiej instancji może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów postępowania, jeśli nie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.?
- III CZ 60/10 2010-12-17Czy sąd odwoławczy, zmieniając orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania, może odmówić zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzi szczególnie uzas…
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy