III CZ 60/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-12-17
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Marta Romańska, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, zmieniając orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania, może odmówić zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ocena sądu odwoławczego dotycząca braku podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku powódki, jako dotycząca ustaleń faktów i ich oceny, nie podlega kontroli kasacyjnej. Skoro sąd odwoławczy uznał, że brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach postępowania przed pierwszą instancją, to konsekwentnie nie zastosował także tego przepisu przy orzekaniu o kosztach postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła postanowienie sądu okręgowego, które zmieniło wyrok sądu rejonowego w przedmiocie kosztów postępowania. Sąd okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanych koszty postępowania zażaleniowego. Powódka zarzuciła naruszenie art. 102 k.p.c. i art. 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, kwestionując odmowę zastosowania przez sąd okręgowy zasady szczególnego uzasadnienia w kwestii kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 60/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSA Anna Kozłowska w sprawie z powództwa Z. W. przeciwko K. S. i R. F. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt II Cz (…), II Cz (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 sierpnia 2009 r. zasądził od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 936 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W zażaleniu powódka zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej zasadzenia od niej kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszeni art. 102 k.p.c. i art. 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Trafnie skarżąca wskazuje, że art. 109 ustawy o kosztach sądowych nie nakłada na sąd rygorów obowiązujących przy postępowaniu dowodowym. Sąd dokonując oceny czy zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 102 k.p.c. może więc stosować środki uznane przez sąd jako przydatne. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy uznał, że w brew opinii sądu Rejonowego w przypadku powódki nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdyż powinna znaleźć zastosowanie podstawowa zasada dotycząca kosztów wyrażona w art. 98 k.p.c. Ocena Sądu Okręgowego sprowadza się więc nie do tego, że zmieniła się sytuacja materialna powódki, lecz że jej sytuację niewłaściwie zakwalifikował Sąd Rejonowy uznając, iż w jej przypadku można zastosować art. 102 k.p.c. Tak ocena Sądu odwoławczego jako dotyczącą ustaleń faktów i ich oceny nie poddaj się kontroli kasacyjnej. Skoro Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku powódki brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., przy orzekaniu o kosztach postępowania przed pierwszą instancja, to konsekwentnie nie zastosował także tego przepisu, przy orzekaniu o kosztach postępowania zażaleniowego. Mając na uwadze powyższe względy zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. W tej sytuacji Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 51/10 2010-08-19Czy sąd może odstąpić od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i nie obciążyć strony przegrywającej kosztami postępowania odwoławczego, opierając się jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu o „charakterze sprawy” i powoł…
- V CZ 11/11 2011-04-13Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powodów kosztami postępowania odwoławczego, mimo braku ustawowej definicji przesłanek tego przepisu?
- III CZ 30/10 2010-07-21Czy sąd orzekający o kosztach procesu, odstępując od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepi…
- IV CZ 35/12 2012-06-27Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił zastosowania art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania, uznając brak szczególnie uzasadnionych wypadków do odstąpienia od obciążania powoda kosztami procesu?
- II CZ 100/12 2012-09-26Czy sąd drugiej instancji może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów postępowania, jeśli nie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 109art. 98 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy