II CZ 100/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-09-26
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Iwona Koper, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów postępowania, jeśli nie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego. Stwierdzono, że ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c., należy do swobodnej decyzji sądu. W uzasadnieniu zażalenia nie przedstawiono okoliczności usprawiedliwiających żądanie zastosowania tego przepisu, a sprawa nie była skomplikowana.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty zachowku. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1200 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego. Pozwany wniósł zażalenie, podnosząc, że istniały podstawy do nieobciążania go kosztami z uwagi na uzasadnione przekonanie o słuszności apelacji oraz niewspółmierną wysokość zasądzonych kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 100/12 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSA Władysław Pawlak w sprawie z powództwa K.P. przeciwko B. P. o zapłatę zachowku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 stycznia 2012 r., oddala zażalenie Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1 200 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego. W zażaleniu pełnomocnik pozwanego podniósł, że istniały podstawy do nieobciążania strony kosztami postępowania z uwagi na uzasadnione przekonanie skarżącego o słuszności apelacji oraz niewspółmierną do stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy pełnomocnika strony przeciwnej wysokość zasądzonych kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W wypadkach szczególnie uzasadnionych, na podstawie art. 102 k.p.c., sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. W orzecznictwie precyzuje się pojęcie „wypadku szczególnie uzasadnionego”, tym niemniej ocena, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony należy do swobodnej decyzji sądu ze względu na konieczność zapewnienia poczucia sprawiedliwości oraz realizacji zasady słuszności. Chociaż kwestia trafności i zasadności skorzystania z tego uprawnienia podlega, co do zasady, kontroli sądu wyższego rzędu, to jednak ewentualna zmiana zaskarżonego postanowienia o kosztach powinna ograniczać się do sytuacji wyjątkowych (zob. m.in. postanowienia SN z dnia 3 grudnia 2007 r., I CZ 110/07 nie publ. i z dnia 1 października 2010 r., I CZ 142/10 nie publ.). W uzasadnieniu zażalenia nie zostały przedstawione okoliczności i argumenty, które usprawiedliwiałyby żądanie zastosowania art. 102 k.p.c. Decydując się na kontynuowanie procesu przegranego w zasadzie w całości przed sądem pierwszej instancji (strona powodowa uległa jedynie w 5%), skarżący powinien liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów obrony strony przeciwnej, tym bardziej, że wbrew jego twierdzeniom, co wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, sprawa nie była skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym.
3 Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 11/11 2011-04-13Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powodów kosztami postępowania odwoławczego, mimo braku ustawowej definicji przesłanek tego przepisu?
- II CZ 16/11 2011-06-01Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona wnosząca zażalenie nie przedstawiła okoliczności i argumentów uzasadniających takie żąda…
- I CZ 166/10 2011-02-03Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie zwrotu kosztów procesu, a pozwana nie miała na to wpływu, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać pozwanej koszt…
- V CZ 96/10 2011-02-09Czy Sąd Najwyższy powinien ingerować w orzeczenie o kosztach postępowania, w którym sąd drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. z powodu szczególnych okoliczności sprawy?
- II CZ 129/12 2012-11-22Czy Sąd Najwyższy może zmienić postanowienie o kosztach postępowania, jeśli zasądzona kwota jest rażąco niesprawiedliwa, mimo że sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 102 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy