V CZ 96/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-02-09
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Iwona Koper, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien ingerować w orzeczenie o kosztach postępowania, w którym sąd drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. z powodu szczególnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie ingeruje w orzeczenie o kosztach postępowania, gdy sąd drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. z przyczyn szczególnie uzasadnionych, które zostały przez ten sąd jasno wskazane. Swoboda orzecznicza sądu w tym zakresie jest duża, a ingerencja sądu wyższej instancji, w tym Sądu Najwyższego, jest ograniczona, zwłaszcza gdy dotyczy indywidualnego interesu i nie zachodzi oczywiste naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, nie obciążając go kosztami postępowania odwoławczego, powołując się na art. 102 k.p.c. Uzasadnieniem były precedensowy charakter sprawy dotyczącej służebności przesyłu oraz nierównowaga stron. Pozwany złożył zażalenie na to orzeczenie, domagając się zasądzenia kosztów. Sąd Najwyższy oddalił to zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 96/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa S.W. przeciwko Zakładowi Elektroenergetycznemu Spółce Akcyjnej w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2011 r., zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 sierpnia 2010 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację powoda S. W., nie obciążając go kosztami postępowania odwoławczego. Sąd uznał, że za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przemawiają dwie okoliczności. Sprawa ma bowiem charakter precedensowy, gdyż dotyczy nowych regulacji prawnych związanych ze służebnością przesyłu, a ponadto występuje swoista nierównowaga pozycji stron tego procesu, ponieważ powód jest właścicielem nieruchomości obciążonej służebnością, a pozwany jest przedsiębiorcą elektroenergetycznym, który nabył służebność przesyłu w złej wierze. W zażaleniu pozwany wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach, zamieszczonego w wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda należnych kosztów za instancję odwoławczą oraz kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący powołał się na naruszenie art. 98 § 1 i 102 k.p.c. przez nieobciążenie powoda kosztami postępowania odwoławczego mimo niezaistnienia „wypadku szczególnie uzasadnionego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy zastosował wobec powoda art. 102 k.p.c. z przyczyn „szczególnie uzasadnionych”, które wyraźnie wskazał w nawiązaniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Przyczyny te nie są ustawowo definiowane i określa je każdorazowo sąd orzekający, mający w tym zakresie dużą swobodę orzeczniczą. W takiej sytuacji ingerencja kontrolna sądu wyższej instancji jest ograniczona, a tym bardziej wówczas, gdy kontrolę taką przeprowadza Sąd Najwyższy, działający – z przyczyn ustrojowych – pozainstancyjnie, w interesie publicznym, a w wypadku naruszenia indywidualnego interesu – ingeruje tylko przy oczywistym naruszeniu prawa. W przedstawionej sytuacji procesowej nie było podstaw do uwzględnienia zaskarżonego orzeczenia o kosztach procesu (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
3
Powiązane orzeczenia
- V CZ 71/12 2013-01-24Czy Sąd Najwyższy może ingerować w dyskrecjonalną ocenę sądu drugiej instancji dotyczącą zastosowania art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania, jeśli ocena ta nie jest rażąco niesprawiedliwa?
- II CZ 100/12 2012-09-26Czy sąd drugiej instancji może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów postępowania, jeśli nie zostały przedstawione okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c.?
- V CZ 11/11 2011-04-13Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powodów kosztami postępowania odwoławczego, mimo braku ustawowej definicji przesłanek tego przepisu?
- IV CZ 69/12 2012-10-12Czy Sąd Najwyższy powinien ingerować w rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, oparte na dyskrecjonalnym uprawnieniu z art. 102 k.p.c., w sytuacji braku szczególnych i wyjątkowych okoliczności?
- I CZ 142/10 2010-12-01Czy Sąd Najwyższy może ingerować w dyskrecjonalne rozstrzygnięcie sądu niższej instancji dotyczące kosztów procesu na podstawie art. 102 k.p.c., jeśli nie stwierdzi sytuacji wyjątkowej?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 98 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy