V CZ 62/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-07-21

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Marta Romańska, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego złożony w pozwie jest wystarczający do zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o zasądzenie kosztów procesu złożony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie jest wystarczający do uzyskania zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Obowiązek zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów procesu aktualizuje się odrębnie w każdej instancji. Strona musi złożyć wniosek o zasądzenie kosztów w terminie określonym przepisami, najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia w danej instancji.
Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego w piśmie oznaczonym jako odpowiedź na apelację, ale złożonym po terminie. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, uznając termin za ustawowy i jego uchybienie za skutkujące brakiem skuteczności pisma. Powód złożył zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów procesu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 62/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. W. przeciwko Z. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10 lutego 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 10 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda J. W. o uzupełnienie wyroku tego Sądu z dnia 27 stycznia 2011 r. rozstrzygnięciem o kosztach procesu poprzez zasądzenie od pozwanego Z. K. na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy wyjaśnił w uzasadnieniu, że powód złożył wniosek o zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję w piśmie oznaczonym jako odpowiedź na apelację, ale złożonym po terminie z art. 372 k.p.c. Termin ten Sąd Okręgowy uznał za termin ustawowy, którego uchybienie pozbawia pismo skuteczności, co obejmuje także zawarty w nim wniosek o zasądzenie kosztów procesu. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił błędną wykładnię art. 98 § 1 k.p.c. polegającą na przyjęciu, że wyłączną podstawą zasądzenia kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym jest wniosek złożony w odpowiedzi na apelację, podczas kiedy powinien był uznać za wystarczający wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego złożony w pozwie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowisko skarżącego, jakoby do zasądzenia kosztów w postępowaniu drugoinstancyjnym wystarczający był wniosek złożony w pozwie jest nieprawidłowe. Ponadto nie może być mowy o zarzucanym naruszeniu art. 98 § 1 k.p.c., ponieważ ten przepis określa ogólną zasadę ponoszenia kosztów procesu przez stronę przegrywającą sprawę i przyznawania zwrotu tych kosztów na wniosek. Zagadnienie terminu, w jakim wniosek powinien zostać złożony reguluje art. 109 k.p.c., który wyjaśnia, że roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Utrwalone jest przy tym stanowisko, że obowiązek zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów procesu aktualizuje się odrębnie w każdej instancji, wobec czego złożenie odpowiedniego żądania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie jest wystarczające, aby uzyskać na jego podstawie także zwrot kosztów postępowania apelacyjnego 3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 1972 r., II PO 36/72, Biul. SN 1973/2/26). W rozpatrywanej sprawie powód w postępowaniu apelacyjnym nie złożył skutecznie wniosku o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego ponieważ nie wniósł w terminie odpowiedzi na apelację ani też później nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów na rozprawie apelacyjnej (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 22 kwietnia 2010 r., II CZ 2/10, nie publ. oraz z dnia 8 lipca 2010 r., II CZ 50/10, nie publ.). W konsekwencji brak było podstaw, aby Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania drugoinstancyjnego, wobec czego słusznie Sąd ten oddalił wniosek powoda o uzupełnienie wyroku rozstrzygnięciem przyznającym mu zwrot kosztów od przeciwnika. Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 372 KPCart. 98 § 1 KPCart. 109 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy