V CZ 62/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-09-21

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk, Monika Koba, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Potwierdzono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, który obejmuje również czynności procesowe podejmowane przed sądem niższej instancji w ramach postępowania inicjowanego zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ponadto, w postępowaniu nieprocesowym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje wyłącznie od postanowień co do istoty sprawy, a nie od rozstrzygnięć dotyczących kosztów procesu.
Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o kosztach postępowania. Sąd pierwszej instancji odrzucił tę skargę z powodu naruszenia przepisów o zastępstwie procesowym. Uczestniczka złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, które zostało wniesione osobiście przez uczestniczkę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie uczestniczki jako niedopuszczalne z powodu braku zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 62/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie W. S. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2018 r., zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt I Ns (...), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. Sąd Rejonowy w C. odrzucił skargę uczestniczki W. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 6 października 2017 r., utrzymującego w mocy orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie wyliczenia kosztów postępowania, oraz postanowienia tego Sądu z dnia 15 grudnia 2017 r., odrzucającego zażalenie uczestniczki od tego postanowienia. Sąd wskazał, że skarga została złożona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., który ustanawia obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a zatem także w 2 postępowaniu inicjowanym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Postanowienie Sądu Okręgowego uczestniczka zaskarżyła zażaleniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu nieprocesowym, podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Stosowanie natomiast do art. 871 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które obejmuje również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowane przed sądem niższej instancji. Przymus ten dotyczy także postępowania inicjowanego wniesieniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., V CZ 16/18, niepubl.). Złożone przez skarżącą osobiście zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało tym samym odrzuceniu (art. 3986 § 3 w związku z art. 871, art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.). Ze względu na przedmiot i charakter orzeczeń zaskarżonych skargą należało dodatkowo wskazać, że w postępowaniu nieprocesowym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje wyłącznie od postanowień co do istoty sprawy (art. 5192 § 1 i 2 k.p.c.). Do takich postanowień nie należą rozstrzygnięcia dotyczące kosztów procesu, które zapadają w postępowaniu incydentalnym, ubocznym wobec głównego przedmiotu rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2007 r., II CNP 107/07, niepubl.). Dochodzenie naprawienia szkody od Skarbu Państwa następuje w tym przypadku na zasadach ogólnych (art. 4241b k.p.c.). Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 871, art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 3941 § 1art. 13 § 2 KPCart. 871 § 1art. 3986 § 3art. 871art. 3941 § 3art. 5192 § 1art. 4241b KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy