I NZ 2/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-04
Skład orzekający: Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone z naruszeniem wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, ponieważ zostało ono wniesione z naruszeniem wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 3986 § 3 k.p.c. Konsekwencją odrzucenia zażalenia jest umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy odrzucił skargę z powodu jej złożenia z naruszeniem przepisów proceduralnych i braku opłaty. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, domagając się jego uchylenia. Zażalenie zostało wniesione osobiście przez skarżącą, bez udziału adwokata lub radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie skarżącej i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I NZ 2/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski w sprawie ze skargi A. C. przeciwko L. Sp. z o.o. z siedzibą w B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2023 r. o sygn. II C 889/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 lipca 2024 r., na skutek zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2023 sygn. II WSC 1/23, I. odrzuca zażalenie; II. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku sygn. II WSC 1/23, odrzucił skargę A. C.(dalej: „skarżąca”) o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w trybie art. 4241 k.p.c. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy w Białymstoku wskazał, że skarga została złożona z naruszeniem art. 871 §1 k.p.c. osobiście przez skarżącą oraz z pominięciem złożenia opłaty. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c.
I NZ 2/24 2 Na powyższe postanowienie zażalenie wywiodła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Nadto skarżąca wniosła o uzupełnienie przez sąd zaskarżonego postanowienia w sposób przewidziany w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez brak pełnego uzasadnienia; 2. art. 5 k.p.c. poprzez brak pouczenia w postanowieniu, w zakresie czy i jak należy dokonać opłaty z tytułu wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia cywilnego poprzez nieprawidłową wykładnie; 3. art. 767 k.p.c., art. 384 k.p.c. poprzez nieprawidłową wykładnię; 4. art.103 k.p.c. i art. 118 k.p.c. poprzez niezasadną wykładnię i wadliwą subsumpcję stanu faktycznego; 5. art. 4241 k.p.c. i art. 4246 k.p.c. z uwagi na błąd co do prawa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. W przypadku zażalenia rozpoznawanego przez Sąd Najwyższy w tym postanowieniu niezbędne jest sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c. do postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio między innymi w art. 3986 § 3 k.p.c., zażalenie powinno więc być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zgodnie z dyspozycją normy art. 871 § 1 k.p.c. chyba, że stroną, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz lub osoba z tytułem profesora lub doktora habilitowanego
I NZ 2/24 3 nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny (art. 871 § 2 k.p.c.). Tym samym zażalenie w zakresie, w którym właściwym do rozpoznania jest Sąd Najwyższy wniesione z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w z. z art. 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 § 1 k.p.c. o czym Sąd Najwyższy postanowił w punkcie I sentencji postanowienia. Konsekwencją odrzucenia zażalenia jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie II sentencji postanowienia. [SOP] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- II CZ 53/14 2014-10-08Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego w ramach postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które zostało sporządzone osobiście przez strony, podlega odrzuceniu z powodu naru…
- V CZ 27/20 2020-06-23Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, sporządzone osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu, jeśli postępowanie przed Sądem Najwyższym wymaga zastępstwa przez ad…
- III CZ 46/25 2026-01-27Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, w sprawie dotyczącej stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia, jest dopuszczalne?
- II CZ 19/14 2014-05-07Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez strony bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopu…
- III CZ 236/22 2023-01-13Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 4241 KPCart. 871 §1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 328 § 2 KPCart. 361 KPCart. 5 KPCart. 767 KPCart. 384 KPCart.103 KPCart. 118 KPCart. 4246 KPCart. 871 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy