V CZ 63/11

Sygn. akt V CZ 63/11 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa T.-MWS Spółki z o.o. Spółki Komandytowo-Akcyjnej w T. przeciwko I. M. P. Spółce z o.o. w B. z udziałem interwenienta ubocznego M.-GMW Spółki z o.o. Spółki Komandytowo-Akcyjnej w W. o zakazanie popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji oraz złożenie oświadczenia oraz z powództwa wzajemnego I. M. P. Spółki z o.o. w B. przeciwko T.-MWS Spółce z o.o. Spółce Komandytowo-Akcyjnej w T. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2011 r., zażalenia strony pozwanej - powódki wzajemnej na orzeczenie o kosztach, zwarte w pkt. 2, pkt. 4 oraz pkt. 7 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., 1) uchyla orzeczenie o kosztach procesu zamieszczone w punkcie czwartym wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego; 2) odrzuca zażalenie w części pozostałej; 3) zasądza od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powódki (pozwanej wzajemnej) kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo główne, zasądzając od powódki (pozwanej wzajemnej) na rzecz pozwanej (powódki wzajemnej) kwotę 9550 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Uwzględnił natomiast powództwo wzajemne, zasądzając od pozwanej wzajemnej (powódki) na rzecz powódki wzajemnej (pozwanej) kwotę 10990 zł tytułem kosztów procesu. W następstwie apelacji powódki (pozwanej wzajemnej) oraz interwenienta ubocznego występującego w procesie po stronie powodowej, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) oddalił powództwo wzajemne, zasądzając od powódki wzajemnej na rzecz pozwanej wzajemnej kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz oddalając wniosek interwenienta ubocznego o zasądzenie kosztów procesu (pkt 1); b) oddalił apelację w pozostałej części (pkt 2); c) zasądził od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powódki (pozwanej wzajemnej) kwotę 7500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (pkt 3); d) zasądził od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz interwenienta ubocznego kwotę 7500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (pkt 4); e) orzekł o kosztach sądowych należnych Skarbowi Państwa (pkt 5-7). Pozwana (powódka wzajemna) zaskarżyła orzeczenia o kosztach zamieszczone w punktach 2, 4 i 7 wyroku, wnosząc o uchylenie orzeczeń wymienionych w punktach 4 i 7 oraz o zmianę orzeczenia wymienionego w punkcie 2 przez zasądzenie od powódki (pozwanej wzajemnej) i interwenienta ubocznego na jej rzecz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym w wysokości dwukrotności stawki minimalnej liczonej od wartości zaskarżenia apelacyjnego. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Po rozpoznaniu apelacji doszło do prawomocnego oddalenia obu powództw o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji, a zaskarżeniem zażaleniowym objęte są orzeczenia o kosztach zamieszczone w punktach drugim, czwartym i siódmym wyroku apelacyjnego. Taki zakres zaskarżenia, odpowiadający wnioskom końcowym zażalenia, jest wiążący. Orzeczenie w punkcie drugim wyroku, oddalające apelację, ma charakter orzeczenia co do istoty sprawy. Jako wyrok sądu II instancji może być zaskarżone tylko skargą kasacyjną (art. 3981 § 1 k.p.c.). Zaskarżenie go zażaleniem jest niedopuszczalne (por. art. 3941 k.p.c.), z konsekwencjami przewidzianymi w art. 3986 § 2 k.p.c. Niedopuszczalne jest również zażalenie na zamieszczone w punkcie siódmym orzeczenie o kosztach sądowych, nakazujące pobranie od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz Skarbu Państwa części nieuiszczonej opłaty sądowej. Podstawą prawną takiego zażalenia nie jest art. 3941 § 2 k.p.c., dotyczący kosztów procesu stron. Koszty sądowe nie są mianowicie kosztami procesu, ponieważ określają publicznoprawną relację między stroną a Skarbem Państwa (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2007 r., V CZ 74/07, Biul. SN 2008, nr 3, poz. 9 oraz z dnia 14 grudnia 2007 r., II CZ 61/07, BSN 2008, nr 4, s. 12). Z braku podstawy prawnej zażalenie w tym zakresie również podlega odrzuceniu (art. 370 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.). Za uzasadnione należy uznać natomiast zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, wymienione w punkcie czwartym wyroku, zasądzające od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz interwenienta ubocznego kwotę 7500 zł. Orzeczenie te jest niejasne, uniemożliwiające kontrolę instancyjną. Kosztami procesu są wszystkie celowe koszty poniesione przez stronę do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w szczególności wydatki na opłaty sądowe, na pełnomocnika, na biegłych itd. (art. 98 § 1 i 2 k.p.c.). Nie zostały jednak przedstawione w sposób wyczerpujący poniesione przez pozwaną (powódkę wzajemną i interwenienta ubocznego koszty w obrębie obu powództw, bo apelacja 4 ich dotyczyła. Pożądane byłoby rozliczenie kosztów apelacyjnych poniesionych przez tę stronę oraz interwenienta w ramach każdego z powództw, gdyż dopiero wtedy będzie można określić sposób definitywnego ich rozliczenia. Sąd nie ustosunkował się też do wniosku pozwanej (powódki wzajemnej) o zwielokrotnienie wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego, przy uwzględnieniu, że koszty procesu związane z udziałem interwenienta ubocznego są w sposób szczególny unormowane w art. 107 k.p.c. (do którego Sąd trafnie nawiązał). Z przedstawionych względów należało uchylić zaskarżone orzeczenie w punkcie czwartym celem ponownego rozpoznania sprawy w tym zakresie (art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.). Postępowanie między stronami zostało definitywnie zakończone, dlatego należało zasądzić od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powódki (pozwanej wzajemnej) należne koszty postępowania zażaleniowego, przy uwzględnieniu, że wygrywającą jest w całości powódka (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.), a globalne koszty tego postępowania z tytułu zastępstwa prawnego nie mogą przewyższać wynagrodzenia pełnomocnika dla rozpoznawanej sprawy (50% od kwoty 840 zł).