V CZ 74/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-10-27
Skład orzekający: Antoni Górski, Dariusz Dończyk, Jan Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nieprocesowym, w którym występuje sprzeczność interesów uczestników, sąd powinien stosować zasady orzekania o kosztach postępowania z art. 98 k.p.c., czy też zasady z art. 520 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut błędnego zastosowania art. 98 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach w postępowaniu nieprocesowym jest zasadny. W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest ponoszenie przez każdego z uczestników kosztów związanych z własnym udziałem w sprawie, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 520 § 2 i 3 k.p.c., do których sąd powinien się odnieść, jeśli występuje sprzeczność interesów uczestników.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w W. dokonał podziału majątku wspólnego uczestników, zmieniając częściowo postanowienie Sądu Rejonowego. Następnie orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając je od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni. Uczestnik zaskarżył postanowienie o kosztach zażaleniem, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił punkt III zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 74/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSA Jan Kremer (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. P. przy uczestnictwie A. P. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), uchyla punkt III zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w W. zmienił częściowo postanowienie Sądu Rejonowego w W., którym dokonano podziału majątku dorobkowego uczestników, w ten sposób, że ustalił inną wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a w konsekwencji też wartość składników przyznanych wnioskodawczyni i zmienił wysokość kwoty spłaty, wydłużając czas jej
2 uiszczenia do 8 miesięcy, a dalej idącą apelację oddalił; zasądził od uczestnika, na rzecz wnioskodawczyni koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 960 zł. Postanowienie zawarte w punkcie III orzekające o kosztach postępowania apelacyjnego zaskarżył zażaleniem uczestnik wnosząc o jego zmianę i zasądzenie kosztów w wysokości 820,20 zł na jego rzecz, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego punktu orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozstrzygnięcia, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego. Uczestnik zarzucił, naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie przez Sąd II instancji w postępowaniu nieprocesowym; art. 520 § 2 k.p.c. poprzez jego nie zastosowanie, w związku z art. 391 k.p.c., co spowodowało wadliwe orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu uczestnik szczegółowo przedstawił rozliczenie elementów składowych majątku dorobkowego wraz z wyliczeniem kwotowych konsekwencji zmiany orzeczenia w postępowaniu apelacyjnym o kwotę 7.319,18 zł, przy żądaniu apelacji zmiany dopłat o kwotę 118 092,80 zł, a także skutek tego dla zakresu odpowiedzialności za koszty postępowania wraz ze wskazaniem procentowego udziału poszczególnych kwot. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem zażalenia jest orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego i zastosowanie ma przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Zarzut błędnego zastosowania art. 98 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach w postępowaniu nieprocesowym jest w pełni zasadny, czego konsekwencją jest też trafność zarzutu niezastosowania art. 520 k.p.c. Zasadą w postępowaniu nieprocesowym jest ponoszenie przez każdego z uczestników kosztów postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. Zasada ta ulega modyfikacji w sytuacjach uregulowanych w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i rzeczą sądu jest w razie wystąpienia takich okoliczności odniesienie się do sprzeczności interesów uczestników. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu ograniczył się jedynie do powołania przepisów, nie mających w sprawie zastosowania. W tym stanie rzeczy zażalenie okazało się uzasadnione, powodując konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art.3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 155/11 2012-03-22Czy w postępowaniu nieprocesowym, w którym interesy uczestników są sprzeczne, sąd może zastosować art. 102 k.p.c. w celu odstąpienia od obciążenia jednego z uczestników kosztami postępowania, pomimo że nie jest on zwolni…
- II CZ 149/12 2013-01-16Czy w postępowaniu nieprocesowym o podział majątku wspólnego, w którym interesy uczestników są sprzeczne, sąd może odstąpić od zasady ponoszenia przez każdego uczestnika kosztów związanych z własnym udziałem w sprawie na…
- I CZ 153/10 2010-12-01Czy w sprawie o podział majątku dorobkowego, prowadzonej w postępowaniu nieprocesowym, sąd drugiej instancji może obciążyć jednego z uczestników kosztami postępowania apelacyjnego, czy też powinien zastosować zasadę pono…
- III CZ 47/10 2010-11-19Czy żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym przez jednego z uczestników postępowania o podział majątku wspólnego, przy sprzeciwie drugiego uczestnika, uzasadnia zastosowanie zasady sprzeczności interesów…
- IV CZ 74/13 2013-10-23Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której uczestnicy mają sprzeczne interesy co do sposobu podziału, sąd odwoławczy może obciążyć jednego z uczestników kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 §…
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 520 § 2 KPCart. 391 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 98 KPCart. 520 KPCart. 520 § 2art. 39815 § 1 KPCart.3941 § 3 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy