V CZ 76/08

PostanowienieIzba Cywilna2008-11-21

Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Józef Frąckowiak, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie wywołane wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia otwiera nowe postępowanie, odrębne od postępowania, w którym zapadło prawomocne orzeczenie. W związku z tym, zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w pierwotnej sprawie nie obejmuje postępowania ze skargi. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym zwolnienie od kosztów w sprawie przed sądem powszechnym nie obejmuje nawet postępowania kasacyjnego, a tym bardziej postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Pozwani wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Pozwani wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 76/08 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej N.(…) położonej przy ul. O. w W. przeciwko K. S., G. S. i A. S. o stwierdzenie nieważności umowy ewentualnie o uznanie umowy za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2008 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt II Ca (…) [II WSC (…)], oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Ś. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 6 marca 2008 r. wskazując, że nie została uiszczona opłata od skargi w należnej wysokości. W zażaleniu na to postanowienie pozwani wnieśli o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 2, 3 i 18 i 100 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1389 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wbrew poglądowi prezentowanemu w zażaleniu przez pozwanych, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest kontynuacją postępowania sądowego wywołanego wniesieniem pozwu. Postępowanie zainicjowane 2 pozwem zostało zakończone wydaniem wyroku, który jest prawomocny. Skarga otwiera zaś nowe postępowanie, którego celem jest uzyskanie orzeczenia Sądu Najwyższego, stanowiącego w świetle art. 4171 § 2 k.c., niezbędny warunek wystąpienia z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa za szkody wyrządzone wydaniem prawomocnego orzeczenia. To, że w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych reguluje się w niektórych sytuacjach łącznie opłaty od różnych pism procesowych nie jest podstawą do wyciągania wniosków, które prowadzić musiałby do zacierania różnic pomiędzy postępowaniami w dwu zupełnie różnych sprawach, zasadniczo różniących się stronami procesu i jego przedmiotem. Ponadto należy podkreślić, że za utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego można uznać pogląd, iż zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje nawet postępowania kasacyjnego (vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122, mająca moc zasady prawnej). Tym bardziej zasada tę odnieść należy do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zważywszy na wskazane wyżej wyraźne odrębności tego postępowania od postępowania w sprawie, w której zapadło prawomocne orzeczenie oraz to, że zgodnie z art. 42412 k.p.c., do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2art. 4171 § 2 KCart. 42412 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy