V K 1545/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca). Sędziowie: A. Janowski, S. Katowski. Prokurator: F. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana N. oskarżonego z art. 14 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 62), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego w Kole z dnia 9 września 1959 r., z mocy art. 394-396, 383 pkt 3, art. 400 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie, żądanie oskarżonego Romana N. co do skierowania na drogę postępowania sądowego sprawy zakończanej orzeczeniem Kolegium Orzekającego przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia 25 czerwca 1959 r. pozostawił bez rozpoznania (...).Uzasadnienie faktyczneRoman N. orzeczeniem Kolegium Orzekającego przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia 25 czerwca 1959 r. został uznany zaocznie za winnego, że "w dniu 1 maja 1959 r. na zabawie tanecznej w P. zakłócił spokój publiczny", i za to został ukarany czternastoma dniami aresztu na mocy art. 14 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu. Odpis orzeczenia doręczono mu w dniu 1 lipca 1959 r.W dniu 11 lipca 1959 r. Roman N. nadał na poczcie prośbę o zmianę kary aresztu na grzywnę, którą to prośbę Kolegium potraktowało jako żądanie skierowania sprawy na drogę sądową.Sąd Powiatowy na rozprawie w dniu 9 września 1959 r. - na podstawie art. 3 lit. c) k.p.k. - postanowieniem umorzył postępowanie w sprawie ze względu na to, że oskarżony "uchybił terminowi do złożenia odwołania od doręczenia mu orzeczenia".Powyższe postanowienie Minister Sprawiedliwości zaskarżył rewizją nadzwyczajną.Rewizja, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o uchylenie przyjęcia przez Kolegium Orzekające żądania Romana N. co do skierowania na drogę postępowania sądowego sprawy zakończonej orzeczeniem Kolegium Orzekającego przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia 25 czerwca 1959 r., zarzuca obrazę art. 3 lit. c) k.p.k. wskutek umorzenia postępowania w sprawie na podstawie tego przepisu, chociaż należało jedynie uchylić zarządzenie przewodniczącego Kolegium o przyjęciu żądania skierowania sprawy na drogę sądowa, a to wobec tego, że żądanie to zastało złożone po terminie.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniuSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd prawidłowo ustalił, że żądanie Romana N., aby skierować jego sprawę na drogę postępowania sądowego, zostało złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 500 § 1 k.p.k. (w związku z art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym - Dz. U. Nr 5, poz. 79), z ustalenia tego jednak wysnuł nietrafny wniosek. Złożenie takiego żądania po terminie nie jest okolicznością wyłączającą ściganie i powodującą umorzenie postępowania w sprawie (art. 3 lit. c) k.p.k.). Żądanie takie jest czynnością procesową, której skuteczność zależy m.i. od dokonania jej we właściwym terminie. Niezachowanie terminu ma ten skutek, że sąd nie może rozpoznać sprawy, albowiem orzeczenie kolegium stało się prawomocne z upływem terminu do złożenia żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.W tych warunkach Sąd Powiatowy nie był władny umorzyć postępowania w sprawie i przekreślać w ten sposób prawomocnego orzeczenia Kolegium.Sąd Powiatowy władny był jednak i powinien był żądanie ukaranego przez Kolegium co do skierowania sprawy na drogę sądową, przyjęte błędnie przez przewodniczącego Kolegium, pozostawić bez rozpoznania, bo sąd nie jest związany błędnym zarządzeniem przewodniczącego kolegium administracyjnego i ma prawo kontroli, czy żądanie rozpoznania sprawy przez sąd złożone zostało w terminie (art. 500 § 3 k.k.). Wskutek pozostawienia przez sąd żądania co do skierowania sprawy na drogę sądową tez rozpoznania traci automatycznie swą moc zarządzenie przewodniczącego Kolegium o przejęciu żądania i tym samym orzeczenie Kolegium staje się prawomocne.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.