V K 603/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Grudziński, J. Dorsz.Prokurator: W. Gatner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława G. oskarżonego z art. 230 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego w Rzeszowie - Wydział dla Nieletnich z dnia 20 kwietnia 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżone postanowienie.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Rzeszowie - Wydział dla Nieletnich z dnia 20 kwietnia 1961 r. w sprawie przeciwko Czesławowi G. na podstawie art. 371 pkt 2 k.p.k. zarzuca powyższemu postanowieniu obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na pozostawieniu bez biegu - na podstawie art. 478 § 4 k.p.k. - zażalenia wniesionego przez Michała i Agnieszkę J. na postanowienie sędziego dla nieletnich w Rzeszowie z dnia 14 marca 1961 r., podczas gdy przepis ten nie miał w tej sprawie zastosowania.Na podstawie więc art. 383 pkt 3 k.p.k. oraz 394-396 k.p.k. rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji nadzwyczajnej jest słuszny.Postanowieniem z dnia 14 marca 1961 r. sędzia dla nieletnich w Rzeszowie umorzył dochodzenie w sprawie nieletniego Czesława G. wobec braku dowodów winy.Na postanowienie to wnieśli zażalenie rodzice nieletniego denata Jana J., które Sąd Powiatowy w dniu 20 kwietnia 1961 r. pozostawił bez biegu, a więc odmówił jego przyjęcia stwierdzając, że prawo do wniesienia takiego zażalenia - zgodnie z treścią § 4 art. 478 k.p.k. - przysługuje wyłącznie prokuratorowi.Jest to stanowisko błędne.Postępowanie przygotowawcze wolno umorzyć z przyczyn wymienionych w § 3 art. 478 k.p.k., jak również wówczas, gdy zachodzą ogólne warunki umorzenia postępowania karnego (brak przesłanki dodatniej lub istnienie ujemnej). Ponadto umorzenie śledztwa lub dochodzenia następuje w tych wypadkach, w których np. oskarżony przebywa już w zakładzie poprawczym osadzony tam jest w innej sprawie, ponowne więc orzeczenie umieszczenia w takim zakładzie nie byłoby celowe.Odrębne przepisy dotyczące postępowania w sprawach nieletnich mają w wypadkach w nich wskazanych pierwszeństwo przed normami właściwymi dla postępowania zwykłego. Ale pierwszeństwo to dotyczy tylko wypadków w nich wymienionych i jako lex specialis nie mogą one być stosowane rozszerzająco do innych wypadków umorzenia postępowania przeciwko nieletniemu. Takie wypadki szczególne wymienia § 3 art. 478 k.p.k., na postanowienie więc wydane w trybie tego przepisu a dotyczące umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 49 k.p.k. oraz z powodu niecelowości orzeczenia środków wychowawczych lub poprawczych - ze względu na orzeczone już w innej sprawie środki - zażalenie przysługuje tylko prokuratorowi. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy między innymi w wyroku z dnia 30 stycznia 1958 r. I KRn 637/57 (OSN zeszyt II z 1959 r., poz. 28).Ponieważ w sprawie niniejszej sędzia dla nieletnich umorzył dochodzenie przeciwko nieletniemu Czesławowi G. z innych powodów niż wymienione w art. 478 § 3 k.p.k., przeto odmowa przyjęcia zażalenia na podstawie art. 478 § 4 k.p.k. nastąpiła z obrazą art. 2457 w związku z art. 59 k.p.k. Sędzia dla nieletnich powinien więc wspomniane zażalenie, jeżeli zostało ono złożone w terminie, przyjąć i nadać mu właściwy bieg.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.