I KRn 637/57
WyrokIzba Cywilna1958-01-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu dla nieletnich o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka wychowawczego może być zaskarżone zażaleniem przez oskarżyciela prywatnego na podstawie art. 478 § 4 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 478 § 4 k.p.k. dotyczy postanowień wydawanych przez sędziego dla nieletnich w stadium zamknięcia śledztwa lub dochodzenia, a nie postanowień sądu dla nieletnich. Przepis ten może być stosowany wyłącznie do wypadków w nim wymienionych i nie można go stosować do innych wypadków umorzenia postępowania przeciwko nieletniemu. W związku z tym, odrzucenie zażalenia oskarżycielki prywatnej na postanowienie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka wychowawczego na podstawie art. 478 § 4 k.p.k. było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sąd dla Nieletnich umorzył postępowanie karne przeciwko nieletniemu Henrykowi K. i zastosował wobec niego środek wychowawczy w postaci dozoru kuratora. Pełnomocnik oskarżycielki prywatnej złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Wojewódzki odrzucił zażalenie, powołując się na art. 478 § 4 k.p.k. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu celem rozpoznania zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Chełmicki (sprawozdawca). Sędziowie: M. Fic, P. Ławacz. Prokurator: T. Garlicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka K. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu złożonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu, nie uwzględniającego zażalenia oskarżycielki prywatnej Alicji B. na postanowienie Sądu dla Nieletnich w Przemyślu z dnia 26 lutego 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu celem rozpoznania zażalenia.Uzasadnienie faktyczneSąd dla Nieletnich w Przemyślu postanowieniem z dnia 26 lutego 1957 r. umorzył postępowanie karne przeciwko nieletniemu Henrykowi K. o przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. i na podstawie art. 69 § 1 lit. a, b i § 2 k.k. zastosował wobec niego środek wychowawczy w postaci dozoru kuratora sądowego.Na powyższe postanowienie pełnomocnik oskarżycielki prywatnej nieletniej Alicji B. złożył zażalenie.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu postanowieniem z dnia 13 marca 1957 r. "zażalenie odrzucił", powołując się na przepis art. 478 § 4 k.p.k.Od powyższego postanowienia wniósł Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego rewizję nadzwyczajną, która na podstawie przepisu art. 371 pkt 2 k.p.k. zarzuca obrazę przepisów prawa procesowego, polegającą na odrzuceniu zażalenia na podstawie art. 478 § 4 k.p.k. wówczas, gdy przepis ten nie miał w sprawie niniejszej zastosowania.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Przepis art. 478 k.p.k. odnosi się do postanowień wydawanych przez sędziego dla nieletnich, a nie przez sąd, dotyczy stadium zamknięcia śledztwa lub dochodzenia i pozwala na umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 49 k.p.k., jak również wówczas, gdy orzeczenie środków wychowawczych lub poprawczych jest niecelowe ze względu na orzeczone już w innej sprawie środki. Na postanowienie wydane w trybie tego artykułu, a dotyczące umorzenia śledztwa lub dochodzenia zażalenie przysługuje tylko prokuratorowi (art. 478 § 4 k.p.k.). Przepis ten jako lex specialis może być stosowany wyłącznie do wypadków w nim wymienionych i nie można go stosować do innych wypadków umorzenia postępowania przeciwko nieletniemu.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- VII KZP 19/77 1977-07-14Czy art. 478 § 4 k.p.k. z 1928 r. wyłącza uprawnienie pokrzywdzonego przewidziane w art. 280 § 3 k.p.k. do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania, wydanego przeciwko nieletniemu przez sąd dla nieletnich?
- VI KO 69/60 1961-09-02Czy przepis art. 478 § 3 k.p.k. może być stosowany w postępowaniu sądowym po rozprawie głównej w wyroku, czy też tylko przez sędziego dla nieletnich w postępowaniu przygotowawczym, oraz czy w przypadku umorzenia postępow…
- V K 603/61 1961-12-14Czy zażalenie rodziców nieletniego na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie ich dziecka przysługuje na podstawie art. 478 § 4 k.p.k., czy też prawo do wniesienia zażalenia w takich przypadkach przysługuje wyłąc…
- VI KZP 18/73 1973-06-20Czy należy umorzyć postępowanie karne wobec nieletniego skazanego na umieszczenie w zakładzie poprawczym, który przed tym skazaniem został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności i odbywa ją, na podstawie art. 478 § 3…
- VI KO 4/62 1962-10-25Czy oskarżycielowi prywatnemu przysługuje zażalenie na postanowienie sędziego dla nieletnich o umorzeniu dochodzenia?
Powołane przepisy
art. 237 § 1 KKart. 394art. 239 § 1 KKart. 69 § 1art. 478 § 4 KPKart. 371 pkt 2 KPKart. 478 KPKart. 49 KPK§ 1§ 2§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.