V K 646/61

WyrokIzba Cywilna1961-12-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego w trybie przyśpieszonym na podstawie art. 3 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy zarzucany czyn nie ma charakteru chuligańskiego, a jedynie stanowi obrazę przepisów prawa procesowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego w trybie przyśpieszonym na podstawie art. 3 k.p.k. jest niedopuszczalne, gdy zarzucany czyn nie wykazuje cech chuligaństwa. Niedopuszczalność postępowania przyśpieszonego daje jedynie podstawę do przekazania sprawy właściwemu oskarżycielowi publicznemu w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na podstawie przepisów k.p.k., a nie do wydania wyroku umarzającego postępowanie na zasadzie art. 3 lit. c) k.p.k., który dotyczy przesłanek wyłączających proces karny w ogóle.
Stan faktyczny
Kazimierz G. został oskarżony o znieważenie funkcjonariuszy MO podczas pełnienia obowiązków służbowych w stanie nietrzeźwości (art. 132 § 1 k.k.), na podstawie ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Sąd Powiatowy umorzył postępowanie karne w trybie przyśpieszonym, uznając, że czyn nie ma charakteru chuligańskiego, a następnie przekazał sprawę prokuratorowi w celu przeprowadzenia postępowania w trybie zwykłym. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia Sądu Powiatowego dla m. Łodzi i przekazał sprawę Prokuratorowi Powiatowemu dla Dzielnicy Łodzi - Polesie dla nadania jej właściwego biegu w trybie postępowania zwykłego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Dąbrowski (sprawozdawca).Sędziowie: K. Wagner, Z. Chełmicki.Prokurator: PrzyjemskiSentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza G. oskarżonego z art. 132 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 28 marca 1961 r. i postanowienia tegoż Sądu z dnia 28 marca 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 p. 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił powyższe orzeczenia Sądu Powiatowego dla m. Łodzi i sprawę przekazał Prokuratorowi Powiatowemu dla Dzielnicy Łodzi - Polesie dla nadania jej właściwego biegu w trybie postępowania zwykłego.Podstawę do wszczęcia postępowania sądowego przeciwko oskarżonemu Kazimierzowi G. stanowiło zawiadomienie o przestępstwie złożone przez funkcjonariusza MO na podstawie art. 6 § 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Według treści tego zawiadomienia oskarżony pozostaje pod zarzutem, że będąc w stanie nietrzeźwości, znieważył w dniu 27 marca 1961 r. słowami obelżywymi funkcjonariuszy MO podczas pełnienia przez nich obowiązków służbowych (art. 132 § 1 k.k.).W wyniku rozpoznania tego oskarżenia, Sąd Powiatowy dla m. Łodzi wydał w dniu 28 marca 1961 r. wyrok umarzający postępowanie karne w trybie przyśpieszonym na podstawie art. 3 k.p.k. w związku z art. 2 k.p.k. i art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r.Sąd ten powziął następnie postanowienie, że wobec umorzenia "postępowania karnego w trybie przyśpieszonym" akta sprawy należy przekazać właściwemu prokuratorowi powiatowemu w celu przeprowadzenia "postępowania w trybie zwykłym".Od powyższego wyroku Sądu Powiatowego Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Kazimierza G., zarzucając mającą wpływ na jego treść obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 3 lit. c) k.p.k. w związku z art. 6 § 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152), polegającą na umorzeniu postępowania karnego przeciwko oskarżonemu Kazimierzowi G. pomimo braku warunków umorzenia.Rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Powiatowego dla m. Łodzi, a w konsekwencji - również postanowienia tegoż Sądu z dnia 28 marca 1961 r. dotyczącego skierowania sprawy do postępowania zwykłego i przekazania sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla Dzielnicy Łódź-Polesie w celu nadania jej właściwego biegu w trybie postępowania zwykłego.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Z braku uzasadnienia wyroku nie można ustalić, jakim rozumowaniem kierował się Sąd, wydając wyrok umarzający postępowanie karne.Natomiast na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania sądowego należy przyjąć, że sąd umorzył postępowanie karne dlatego, że zarzucany oskarżonemu czyn nie ma charakteru chuligańskiego i że wobec tego niedopuszczalne jest w danym wypadku postępowanie przyśpieszone, przewidziane w art. 6 § 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 22 maja 1958 r.Stanowisko Sądu co do niedopuszczalności postępowania przyśpieszonego w sprawie przeciwko oskarżonemu Kazimierzowi G. należy podzielić, ponieważ w świetle wspomnianych wyżej dowodów czyn oskarżonego nie wykazuje cech chuligaństwa.Z oczywistą natomiast obrazą art. 3 lit. c) k.p.k. Sąd ten wydal wyrok umarzający postępowanie karne w myśl tego przepisu prawa.Niedopuszczalność bowiem postępowania przyśpieszonego w konkretnym wypadku dawała jedynie podstawę do przekazania sprawy właściwemu oskarżycielowi publicznemu w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na podstawie przepisów k.p.k., a nie do wydania wyroku umarzającego postępowanie karne na zasadzie przepisu art. 3 lit. c) k.p.k., gdyż przepis ten dotyczy przesłanek wyłączających proces karny w ogóle, które w sprawie oskarżonego Kazimierza G. nie zachodziły.Skoro więc umorzenie postępowania karnego zaskarżonym wyrokiem nastąpiło mimo braku ku temu warunków, to wyrok ten, jako wydany z mającą oczywisty wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa procesowego, nie może się ostać.Nie może też ostać się wydane na podstawie zaskarżonego wyroku postanowienie sądu o przekazaniu sprawy do postępowania zwykłego z powodu, który, jak to Sąd określił, polega na "umorzeniu postępowania karnego w trybie przyśpieszonym".Zaszła zatem konieczność uchylenia powyższych orzeczeń Sądu Powiatowego dla m. Łodzi i przekazania sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla Dzielnicy Łódź-Polesie w celu przeprowadzenia postępowania w trybie zwykłym.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 132 § 1 KKart. 394art. 6 § 1art. 3 KPKart. 2 KPKart. 6art. 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.