VI KZP 17/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman.Sędziowie: J. Bratoszewski, J. Tobera (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Grzegorza Z., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 203 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w W. - postanowieniem z dnia 18 października 1988 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy opierając się na art. 18 § 3 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej sąd mógł rozpoznać sprawę w postępowaniu uproszczonym, mając tylko zawiadomienie o przestępstwie zastępujące w postępowaniu przyśpieszonym akt oskarżenia, lecz nie będące uproszczonym aktem oskarżenia ani zatwierdzonym, ani sporządzonym przez prokuratora w myśl art. 422 § 3 k.p.k.?2. W wypadku udzielenia negatywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, w jaki sposób powinna nastąpić konwalidacja istniejącego braku, skoro art. 18 § 3 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej stanowi, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje taką sprawę w tym samym składzie."postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z art. 16 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), w postępowaniu przyśpieszonym miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego o postępowaniu uproszczonym, zmodyfikowane przepisami rozdziału 4 tej ustawy.W rozdziale 4 tej ustawy - inaczej jak w postępowaniu uproszczonym - uregulowany został tryb wnoszenia oskarżenia w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu przyśpieszonym; organy MO zwolnione zostały od obowiązku sporządzenia aktu oskarżenia, natomiast prokurator - od zatwierdzenia aktu oskarżenia i kierowania go do sądu.W myśl art. 17 § 4 tej ustawy akt oskarżenia zastępowało zawiadomienie o przestępstwie. Zawiadomienie to mogło być złożone w sądzie przez funkcjonariusza MO lub przedstawiciela innego uprawnionego organu na piśmie lub ustnie do protokołu rozprawy głównej.Obowiązujący do dnia 30 czerwca 1988 r. stan prawny nie wymagał zatwierdzenia przez prokuratora zawiadomienia o przestępstwie ściganym w trybie postępowania przyśpieszonego. Nie wymagał również takiego zatwierdzenia akt oskarżenia sporządzony przez MO lub PIH, ponieważ organy te zostały uprawnione do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądami. Zawarte w art. 17 § 5 tej ustawy stwierdzenie, że sąd przystępuje niezwłocznie do rozpoznania sprawy, oznacza, iż sprawa rozpoznawana była na rozprawie z pominięciem wstępnej kontroli oskarżenia i stadium przygotowania do rozprawy.Odstępstwem również od zasad dotyczących trybu uproszczonego były uregulowania zawarte w art. 18 § 3 tej ustawy. Przepis ten nakazywał sądowi rozpoznającemu sprawę w trybie przyśpieszonym rozpoznanie jej w trybie uproszczonym w tym samym składzie, jeżeli w czasie rozpoznania sprawy okazało się, że nie podlega ona rozpoznaniu w trybie przyśpieszonym. Dopiero jeśli tryb uproszczony był niedopuszczalny, sprawę należało przekazać do właściwego postępowania.Z powołanych przepisów wynika wprost, że jeżeli w czasie rozpoznania sprawy w trybie przyśpieszonym, w której akt oskarżenia zastępowało zawiadomienie o przestępstwie, nie zatwierdzone przez prokuratora, ustalono, iż sprawa nie podlega rozpoznaniu w tym trybie, sąd rozpoznawał tę sprawę w trybie uproszczonym, jeśli tryb ten był dopuszczalny.Z tych powodów odmówiono udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania.Należy nadmienić, że podnoszony w pytaniu pierwszym problem prawny został inaczej niż w ustawie z dnia 10 maja 1985 r. uregulowany w rozdziale 45 kodeksu postępowania karnego, w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1988 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 135). Czynności procesowe jednak dokonane przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy z dnia 17 czerwca 1988 r. są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych (art. 8 pkt 3).Wynika z tego, że w czasie obowiązywania ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) w sprawach rozpoznawanych w trybie przyspieszonym z zachowaniem przepisów tej ustawy podjęte czynności procesowe są skuteczne także wtedy, gdy zapadłe orzeczenia nie są prawomocne.