V K 815/60

Uzasadnienie faktyczneW sprawie Sądu Powiatowego w W., nr akt KP 116/59 - między innymi - J.D. był oskarżony z art. 257 § 1 k.k. o to, że dnia 22 listopada 1958 r. w W., zabrał w celu przywłaszczenia rower marki "Bałtyk", nr ramy 11402297, na szkodę H.T.W toku rozprawy sądowej prokurator, za zgodą oskarżonego rozszerzył względem niego oskarżenie i zarzucił mu dokonanie kradzieży dwóch rowerów, a mianowicie, oprócz,wyżej wymienionego, i drugiego, marki "Simson", nr ramy 2629259, bez wskazania bliższego czasu popełnienia drugiej kradzieży i osoby, na szkodę której oskarżony dopuścił się tej kradzieży.Sąd Powiatowy w W. wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1959 r., utrzymanym następnie w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Z.G. z dnia 9 lutego 1960 r., skazał oskarżonego z art. 257 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia, traktując - jakby można przypuszczać - kradzież obydwu rowerów jako jedno przestępstwo popełnione czynem ciągłym.Orzeczonej tym wyrokiem kary oskarżony nie zaczął odbywać.W toku bowiem trwania procesu w sprawie nr akt KP 116/59, zostało wszczęte (postanowieniem o wznowieniu dochodzenia z dnia 28 kwietnia 1959 r.) przeciwko oskarżonemu dochodzenie o kradzież w dniu 3 grudnia 1958 r. roweru marki "Simson", nr ramy 2629259, na szkodę J.L., które to dochodzenie początkowo zostało umorzone "wobec niewykrycia sprawcy kradzieży". Chodzi tu więc o ten sam czyn (kradzież roweru "Simson"), który był przedmiotem postępowania w sprawie nr akt KP 116/59.Po wniesieniu aktu oskarżenia a następnie po rozpoznaniu przez Sąd Powiatowy w W. sprawy pod nr akt KP 197/59, wyrokiem tegoż Sądu z dnia 28 sierpnia 1959 r., za kradzież wyżej wymienionego roweru m-ki "Simson" oskarżony został skazany z art. 257 § 1 k.k. na karę 1 roku więzienia.Wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji i oskarżony rozpoczął odbywanie kary w dniu 23 kwietnia 1960 r. przebywając nadal w więzieniu.Od wyroku Sądu Powiatowego w W. z dnia 30 kwietnia 1959 r. nr akt KP 116/59, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Z. G. z dnia 9 lutego 1960 r., - w części dotyczącej oskarżonego J.D. - Minister Sprawiedliwości w dniu 26 października 1960 r. założył rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego, w której wnosił:1)o uznanie za nieważny wyroku w części dotyczącej skazania za kradzież roweru nr 2629259 marki "Simson" na szkodę J.L.,2)uznanie oskarżonego J.D. za winnego kradzieży roweru marki "Bałtyk" nr 11402297 na szkodę H.T. i wymierzenie mu za ten czyn kary 6 miesięcy więzienia.Następnie, w dniu 13 grudnia 1960 r., Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w W. z dnia 28 sierpnia 1959 r. (KP 197/59) oraz od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z. G. z dnia 9 lutego 1960 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w W. z dnia 30 kwietnia 1959 r. (KP 116/59) - w sprawie J.D., oskarżonego w obu sprawach z art. 257 § 1 k.k.Prokurator Generalny wnosił:I.na zasadzie art. 378 § 1 lit. a k.p.k. - o uchylenie wyroku Sądu Powiatowego w W. z dnia 28 sierpnia 1959 r. (KP 197/59) i umorzenie postępowania przeciwko J.D.II.na zasadzie art. 383 pkt 2 i 3 oraz 388 § 1 zdanie pierwsze k.p.k.:1)o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z. G. z dnia 9 lutego 1960 r. i Sądu Powiatowego w W. z dnia 30 kwietnia 1959 r. (KP 116/59) w części dotyczącej oskarżonego J.D.2)o uznanie tego oskarżonego za winnego przestępstw z art. 257 § 1 k.k., popełnionych przez to, że:a)dnia 22 grudnia 1958 r. w W. zabrał w celu przywłaszczenia, rower m-ki "Bałtyk" nr ramy 11402297, na szkodę H.T. orazb)dnia 3 grudnia 1958 r. w W. zabrał w celu przywłaszczenia rower męski marki "Simson", nr ramy 2629259, na szkodę J.L.3.o wymierzenie J.D. za każdy z tych czynów odpowiedniej kary oraz orzeczenie kary łącznej - z zaliczeniem na jej poczet okresu pozbawienia wolności od dnia 23 kwietnia 1960 r., w wykonaniu wyroku w sprawie KP 197/59.Sąd Najwyższy - mając na uwadze, że podstawą rewizji nadzwyczajnych Ministra Sprawiedliwości (z jednej strony) i Prokuratora Generalnego PRL (z drugiej strony) stanowią i inne zarzuty, oraz że jakkolwiek rewizja Prokuratora Generalnego PRL została założona od wyroków w dwóch sprawach (KP 197/59 i KP 116/59), to jednakże w obydwu przypadkach chodzi o tego samego oskarżonego i o ten sam czyn przestępny - uznał, że zachodzą tu warunki do rozpoznania obydwu wyżej wymienionych rewizji oraz że mogą być one rozpoznane w łącznym postępowaniu.Po rozważeniu zarzutów, przytoczonych w obydwu rewizjach, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, iż tylko zarzuty rewizji Prokuratora Generalnego PRL są zasadne.W szczególności w kwestii zawisłości sprawy jako ujemnej przesłanki procesowej Sąd Najwyższy zauważył:1)dopuszczalność procesu karnego jest uwarunkowana - istnieniem dodatnich przesłanek procesowych;2)przy istnieniu natomiast ujemnych przesłanek procesowych postępowanie karne nie może się toczyć prawidłowo, a jeśli mimo to zostało wszczęte, musi się skończyć umorzeniem zgodnie z przepisem art. 3 lit. c k.p.k., względnie na podstawie art. 378 § 1 lit. a k.p.k., jeśli chodzi o postępowanie przed instancją odwoławczą;3)jedną z przyczyn (przesłanek ujemnych) prawnie niedopuszczalnego (patologicznego) procesu karnego jest zawisłość sprawy (lis pendens);4)fakt wcześniej wszczętego i toczącego się postępowania karnego przesądza o niedopuszczalności wszczęcia drugiego (późniejszego) procesu przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn;5)zawisłość sprawy rozpoczyna się z chwilą wszczęcia, postępowania sądowego i trwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.Skoro postępowanie sądowe w sprawie KP 116/59 zostało wszczęte dnia 16 kwietnia 1959 r. natomiast w sprawie KP 197/59 - akt oskarżenia wpłynął do Sądu Powiatowego dnia 27 czerwca 1959 r., przeto wszczęcie postępowania sądowego w tej drugiej sprawie (KP 197/59) było niedopuszczalne z powodu zawisłości sprawy karnej - trwającej do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w tejże sprawie (KP 116/59).Okoliczność wcześniejszego uprawomocnienia się wyroku w sprawie KP 197/59, nie ma; - w tych warunkach - znaczenia prawnego.