V K 910/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Chełmicki (sprawozdawca).Sędziowie: J. Zembaty, K. Czajkowski, F. Krokosz, P. Ławacz, L. Chmielewski, L. Damulewicz.Prokurator: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana N. oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. i art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 14 marca 1959 r. oraz od postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1961 r. uchylającego postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 sierpnia 1961 r., na podstawie art. 394 - 396, 400 § 2, 383 pkt 2 i 3 i 383 § 1 k.p.k.1) uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 14 marca 1959 r. w części dotyczącej kary i skazał oskarżonego Mariana N. za przypisany mu czyn przestępny na podstawie art. 215 § 1 k.k. na karę jednego roku więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat trzech, 2) uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1961 r. i utrzymał w mocy postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 sierpnia 1961 r. (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 1957 r. Marian N. skazany został z mocy art. 215 § 1 k.k. na 1 rok więzienia, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 3 lat, za to, że w dniu 30 listopada 1956 r. w Z. spowodował niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej w ten sposób, iż prowadząc w stanie odurzenia alkoholowego samochód ciężarowy marki "Star 20" nr A-58-081 z szybkością przeszło 30 km/godz. na skrzyżowaniu trzech dróg i po szosie pokrytej gołoledzią, wbrew przepisom o ruchu drogowym nie udzielił pierwszeństwa przejazdu samochodowi ciężarowemu marki "Star 20" nr A-58-085, zbliżającemu się z jego prawej strony, wskutek czego spowodował zderzenie obydwóch pojazdów i możliwość śmierci oraz kalectwa czterdziestu pasażerów, którzy znajdowali się w obu samochodach.Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu tej sprawy na skutek rewizji założonej tylko przez prokuratora, który zarzucił rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu Marianowi N. w stosunku do przypisywanego mu czynu, uwzględniając słuszność owego zarzutu, wyrokiem z dnia 9 grudnia 1957 r. uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Wojewódzki w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 lutego 1959 r. skazał Mariana N. z mocy art. 215 § 1 k.k. na 1 rok więzienia bez warunkowego zawieszenia wykonania tej kary.Od tego drugiego wyroku Sądu Wojewódzkiego założył rewizję jedynie oskarżony. Sąd Najwyższy, uwzględniwszy tę rewizję, wyrokiem z dnia 28 stycznia 1959 r. uchylił także i ów drugi wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 marca 1959 r. skazał oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. na karę dwóch lat więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat trzech.Tenże Marian N. skazany został następnie wyrokiem Sądu Powiatowego w Tarnobrzegu z dnia 24 lutego 1961 r. z mocy art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na 500 zł grzywny za to, że w dniu 6 grudnia 1960 r. w G., będąc w stanie nietrzeźwym, prowadził na drodze publicznej motocykl marki WSK. Wyrok ten uprawomocnił się.W związku z tym drugim skazaniem Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 sierpnia 1961 r. zarządził na podstawie art. 63 § 1 k.k. wykonanie kary wymierzonej z mocy art. 215 § 1 k.k.Sąd Najwyższy, uwzględniając zażalenie oskarżonego, postanowieniem z dnia 23 września 1961 r. uchylił to postanowienie Sądu Wojewódzkiego.Od powyższych orzeczeń wniósł Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego rewizję nadzwyczajną, która na podstawie przepisu art. 371 pkt 1 i 2 k.p.k. zarzuca:a) wyrokowi Sądu Wojewódzkiego - obrazę art. 393 k.p.k. polegającą na tym, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wspomniany Sąd, któremu sprawę przekazano, zwiększył karą poprzednio orzeczoną w wyroku uchylonym wyłącznie na żądanie oskarżonego;b) postanowieniu Sądu Najwyższego - obrazę art. 63 § 1 k.k. wyrażającą się w błędnym poglądzie prawnym, że przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k. i popełnione w stanie odurzenia alkoholowego oraz przestępstwo określone w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) nie są przestępstwami tego samego rodzaju.W konkluzji rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek:a) o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej kary i o skazanie Mariana N. z mocy art. 215 § 1 k.k. na 1 rok więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 3 lat;b) o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów wyraził następujący pogląd prawny:1. Zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego wydany został z obrazą przepisu art. 393 k.p.k., nie można było bowiem wymierzyć oskarżonemu kary wyższej od tej, jaka została mu wymierzona poprzednim wyrokiem nie zaskarżonym przez prokuratora.Obostrzenie zatem oskarżonemu kary do dwóch lat więzienia nastąpiło z naruszeniem zasady reformationis in peius.2. Rewizja nadzwyczajna jest słuszna również co do zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1961 r.Uwzględniając zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 sierpnia 1961 r., Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swego postanowienia wyraził pogląd, że przestępstwo określone w art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. nie jest tego samego rodzaju co przestępstwo z art. 215 § 1 k.k., skoro art. 28 wspomnianej ustawy dotyczy profilaktyki, natomiast art. 215 § 1 k.k. odnosi się do faktów, które nastąpiły i wywołały skutek.Pogląd ten nie jest słuszny.Z istoty art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. wynika, że przedmiotem jego ochrony jest przede wszystkim bezpieczeństwo w komunikacji lądowej, wodnej lub powietrznej.Ten przedmiot ochrony karnej występuje również w art. 215 k.k.Ponadto podmiotem przestępstwa określonego w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. może być tylko nietrzeźwy kierowca pojazdu mechanicznego.Podmiotem zaś przestępstwa z art. 215 k.k. może być także nietrzeźwy kierowca takiego pojazdu.Jeżeli zatem przestępstwa określonego w art. 215 k.k. dopuścił się nietrzeźwy kierowca, to wobec tożsamości przedmiotu ochrony karnej oraz zbieżności cech podmiotu z cechami przewidzianymi w art. 28 powołanej ustawy będziemy mieli do czynienia z wypadkiem, gdy oba te przestępstwa wypadnie zaliczyć do przestępstw tego samego rodzaju.Wypadek taki zachodzi właśnie w niniejszej sprawie, na co wskazuje porównanie czynów przypisanych Marianowi N. w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie i w wyroku Sądu Powiatowego w Tarnobrzegu.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w składzie zwykłym błędnie uznał, że nie są to czyny tego samego rodzaju, i w następstwie niesłusznie uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego zarządzające wykonanie warunkowo zawieszonej kary.Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji.