IV K 345/52

WyrokIzba Karna1952-12-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, któremu po uchyleniu wyroku sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, może zwiększyć karę orzeczoną w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wyszły na jaw nowe okoliczności mające istotne znaczenie dla wymiaru kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 393 k.p.k. Przepis ten nie pozwala sądowi, któremu po uchyleniu wyroku sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, na zwiększenie kary orzeczonej w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego, chyba że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyszły na jaw nowe okoliczności mające istotne znaczenie dla wymiaru kary. Naruszając zakaz zmiany na gorsze sytuacji oskarżonego w zakresie kary (reformatio in peius), sądy przekroczyły granicę karania.
Stan faktyczny
Oskarżony W. Cz. został skazany za zniesławienie. Wyrok został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania orzeczono karę, która została utrzymana w mocy przez Sąd Wojewódzki. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów proceduralnych dotyczących zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego po uchyleniu wyroku na jego korzyść.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej wymiaru kary, zmniejszając ją i darowując na mocy ustawy o amnestii. Oskarżony został zwolniony od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 1952 r. sprawy W. Cz., osk. z art. 255 § 1 k. k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku w dniu 19 maja 1952 r. sygn. akt Kr. 222/52. na podstawie art. 394 - 395, 400 § 4, 384 pżt. 1, 393, 459 kpk, art. 4 dekretu o o. s. k. oraz art. 4 ustęp 1 pkt. - a i art. 16 ustawy o amnestii z dnia 22 XI 1952 r. orzeka:1) zmienić zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 19 maja 1952 r. (akta Kr. 222/52) i utrzymany przezeń w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Ełku z dnia 23 listopada 1951 r. (akta Kp. 796/51) w częściach dotyczących wymiaru kary oskarżonemu Cz. W. w ten sposób, iż orzeczoną mu tymi wyrokami karę pozbawienia wolności zmniejsza się do..., którą darowuje się z mocy art. 4 ustęp 1 pkt. 1 - a ustawy o amnestii z dnia 22.XI. 1952 r.;2) zwolnić oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem b. Sądu Grodzkiego w Ełku z dnia 16 listopada 1950 r. Kg. 674/50 oskarżony Cz. W. skazany został z art. 255 § 1 k.k. na... więzienia i... złotych grzywny za to, iż w dniu 15 września 1950 r. w... pomówił Z. L. o współpracę z gestapo, czym poniżył ją w opinii publicznej i naraził na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania przez nią zawodu nauczycielki.Wyrok ten zaskarżył rewizją tylko oskarżony.Sąd Wojewódzki w Białymstoku, wyrokiem z dnia 1 czerwca 1951 r. opisany wyżej wyrok b. Sądu Grodzkiego uchylił i sprawę przekazał Sadowi Powiatowemu w Ełku do ponownego rozpoznania.Sąd Powiatowy w Ełku wyrokiem z dnia 23 listopada 1951. r. uznał oskarżonego Cz. W. ponownie za winnego przestępstwa z art. 255 § 1 k.k., popełnionego czynem wyżej opisanym i skazał go za ten czyn przestępny na...Wyrok ten, zaskarżony rewizją oskarżonego został utrzymany w mocy przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku wyrokiem z dnia 19 maja 1952 r.Od tych ostatnich dwóch wyroków wniósł na korzyść oskarżonego rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Rewizja zarzuca obrazę art. 393 k.p.k. i wnosi o wymierzenie oskarżonemu kary odpowiednio niższej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego jak również utrzymany w mocy wyrok Sądu Powiatowego zapadł z obrazą art. 393 k.p.k. Przepis ten nie pozwala Sądowi, któremu po uchyleniu wyroku sprawę przekazano do ponownego rozpoznania - zwiększyć kary orzeczonej w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok uchylono na żądanie oskarżonego, chyba że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyszły na jaw nowe okoliczności, mające istotne zliczenie dla wymiaru kary.Naruszając wyrażony w tym przepisie zakaz zmiany na gorsze sytuacji oskarżonego w zakresie kary (reformatio in peius) sądy przekroczyły służącą im z mocy prawa granicę karania, gdyż zastosowały na niekorzyść oskarżonego karę - w danej sytuacji procesowej nie przepisaną za dane przestępstwo (art. 384 pkt. 1 k.p.k.).Na podstawie powyższych rozważań wniosek zawarły w rewizji nadzwyczajnej uznać za zasadny i słuszny.Zmniejszona w myśl wyłuszczonych zasad kara ulega darowaniu na podstawie powołanych w sentencji przepisów ustawy o amnestii z dnia 22 listopada 1952 r.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 255 § 1art. 394art. 4art. 16art. 255 § 1 KKart. 393 KPKart. 384 pkt. 1 KPK§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.