WKN 31/01

Izba Cywilna2001-01-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rażące naruszenie prawa materialnego przez błędne liczenie biegu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów od dnia popełnienia czynu, zamiast od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, miało istotny wpływ na treść wyroku w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., jeżeli naruszenie to niewiele zmieniło dolegliwość tego środka na korzyść oskarżonego?
Ratio decidendi
Rażące naruszenie prawa materialnego przez błędne liczenie biegu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów od dnia popełnienia czynu, zamiast od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, nie miało istotnego wpływu na treść wyroku w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., jeżeli naruszenie to niewiele zmieniło dolegliwość tego środka na korzyść oskarżonego. Sąd Najwyższy podkreślił, że środki zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądowych powinny być przede wszystkim skierowane na usuwanie wadliwości, które wyrządzają krzywdę osobie skazanej.
Stan faktyczny
Oskarżony został uznany za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowaniu zagrożenia w ruchu drogowym. Sąd orzekł wobec niego karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, licząc bieg terminu zakazu od daty zaistnienia zdarzenia. Kasacja została wniesiona na niekorzyść oskarżonego z zarzutem rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędne liczenie biegu terminu zakazu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że naruszenie prawa materialnego nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE Z DNIA 23 STYCZNIA 2001 R. ( WKN 31/2000 ) Nie można zasadnie przyjąć, że rażące naruszenie prawa materialnego przez błędne nakazanie w wyroku liczenia biegu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów od dnia popełnienia czynu, zamiast od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, miało istotny wpływ na treść wyroku w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., jeżeli naruszenie to niewiele zmieniło dolegliwość tego środka na korzyść oskarżonego. Przewodniczący : sędzia SN płk B. Rychlicki Sędziowie SN : płk A. Kapłon ( sprawozdawca ), płk Z. Stefaniak Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej : ppłk J. Żak Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2001 r. sprawy Sławomira W., oskarżonego o popełnienie wykroczenia określonego w art. 86 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. z powodu kasacji, wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego – Naczelnego Prokuratora Wojskowego – na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 13 czerwca 2000 r., o d d a l i ł k a s a c j ę U z a s a d n i e n i e Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 13 czerwca 2000 r., Sławomir W. został uznany za winnego tego, że w dniu 16 stycznia 2000 r. około godz. 16 30 w miejscowości S.K. prowadząc samochód marki Fiat 126 p, nr rej. BPK 0287, stanowiący własność Adama W., znajdując się w stanie nietrzeźwości – 2, 25 ‰ alkoholu w wydychanym powietrzu i nie posiadając uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że najechał na tył jadącego przed nim pojazdu marki Fiat 126 p, nr rej. SDZ 8996, stanowiącego własność 2 i prowadzonego przez Tomasza S., uszkadzając ten pojazd na kwotę 4900 złotych, tj. popełnienia wykroczenia z art. 86 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w., za co skazany został na karę 400 złotych grzywny. Nadto sąd orzekł, na podstawie art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów silnikowych na okres 3 lat, licząc bieg terminu zakazu od daty zaistnienia zdarzenia. Wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji. Od tego wyroku kasację wywiódł Zastępca Prokuratora Generalnego – Naczelny Prokurator Wojskowy, zarzucając „ rażące naruszenie materialnego prawa wykroczeń, a to przepisu art. 29 § 3 k.w., mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegające na określeniu biegu terminu orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów – od daty zaistnienia zdarzenia, tj. wbrew nakazowi wynikającemu z treści art. 29 § 3 k.w., zgodnie z którym zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. ” W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje : Kasacja nie jest zasadna. Pozostaje poza sporem, iż w sprawie niniejszej sąd meriti dopuścił się uchybienia w postaci naruszenia prawa materialnego, a to art. 29 § 3 k.w., który statuuje zasadę, iż orzeczony środek karny – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych należy liczyć od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Jedyny wyjątek tak sformułowanej zasady przewidziano, jak słusznie wywodzi autor kasacji w jej motywach, w art. 29 § 4 k.w., obligującym do zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. Dotyczy to, rzecz jasna, wyłącznie osoby, która posiadała prawo jazdy lub inny tego rodzaju dokument, a przypomnieć się godzi, iż Sławomir W. tego 3 rodzaju dokumentów nie posiadał, nie posiadając uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wobec tego, iż w motywach zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia do orzeczonego tamże sposobu liczenia biegu terminu środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów silnikowych, nie jest możliwa jakakolwiek polemika w tej kwestii. Niezależnie jednak od powyższego zasadną wydaje się konstatacja, iż w sprawie niniejszej owo niewątpliwe naruszenie prawa materialnego nie miało istotnego wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia, a co za tym idzie nie ma konieczności jego uchylenia. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż uchybienie nie przyniosło niekorzystnych skutków dla oskarżonego, zaś kasacja została wniesiona na jego niekorzyść, a nie ulega wątpliwości, że środki zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądowych powinny być przede wszystkim skierowane na usuwanie takich wadliwości, które wyrządzają krzywdę osobie skazanej. Wola ustawodawcy w tym kierunku została przecież zaakcentowana, jako wyraz gwarancyjnego aspektu prawomocności orzeczenia w art. 524 § 3 k.p.k. ( zob. S. Zabłocki – Nowela kpk z dnia 20 lipca 2000 r. – komentarz, str. 202, Warszawa 2000; wyrok SN z dnia 8 maja 1996 r., IV KKN 20/96, niepublikowany; J. Grajewski, L. Paprzycki – Kodeks postępowania karnego z komentarzem, teza 9 do art. 523 k.p.k., str. 788, Sopot 2000; zob. także wyrok SN z dnia 3 kwietnia 1996 r., II KKN 2/96, OSNKW 1996 r., z. 7 – 8, poz. 42, szczególnie str. 37 i 38 ). Natomiast przechodząc na grunt realiów sprawy niniejszej uprawnione jawi się zauważenie, iż środek karny został przez sąd pierwszej instancji orzeczony na okres maksymalny przewidziany w art. 29 § 1 k.w., a błędne orzeczenie biegu terminu tegoż środka karnego miało realny skutek w zakresie niespełna sześciu miesięcy. 4 A zatem reasumując stwierdzić należy, iż in concreto, wobec kierunku kasacji na niekorzyść oskarżonego, niewielkiego wpływu uchybienia wobec okresu orzeczenia środka karnego, na realny wymiar i dolegliwość tegoż środka, nie można zasadnie przyjąć, iż niewątpliwe naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na treść orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 523 § 1 KPKart. 86 § 2art. 9 § 1art. 87 § 3art. 29 § 1art. 29 § 3art. 29 § 4art. 524 § 3 KPKart. 523 KPK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy