WR 205/91

WyrokIzba Cywilna1991-12-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nawiązka na podstawie art. 59a pkt 1 i 2 k.k. może być orzeczona w przypadku skazania za przestępstwo z art. 235 k.k. w zbiegu z art. 156 § 3 k.k., gdy skutek w postaci uszkodzenia ciała jest wynikiem przestępstwa nieumyślnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił orzeczone nawiązki za przestępstwo z art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k., uznając brak podstaw prawnych. Nawiązka na podstawie art. 59a pkt 1 k.k. może być orzeczona w przypadku skazania za umyślne przestępstwa z rozdziału XXI k.k. lub inne umyślne przestępstwa, których skutkiem jest śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. W niniejszej sprawie, mimo że przestępstwo z art. 235 k.k. było umyślne, skutek w postaci uszkodzenia ciała był wynikiem przestępstwa nieumyślnego (art. 156 § 3 k.k.), co wykluczało możliwość orzeczenia nawiązki.
Stan faktyczny
Artur D. został skazany m.in. za czynną napaść na funkcjonariusza Policji (art. 234 k.k.) oraz użycie przemocy wobec funkcjonariusza w celu zmuszenia go do zaniechania prawnej czynności służbowej (art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k.). W wyniku tych działań funkcjonariusz doznał obrażeń ciała naruszających czynności narządu ciała na czas poniżej siedmiu dni. Sąd pierwszej instancji orzekł również nawiązki na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża i pokrzywdzonego. Obrońca wniósł rewizję od wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez uchylenie nawiązek orzeczonych za przestępstwo z art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Steckiewicz (sprawozdawca). Sędziowie: kpt. J. Dołhy, płk J. Medyk.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk. F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 1991 r. na rozprawie sprawy Artura D., skazanego nieprawomocnie za popełnienie m.in. przestępstw określonych w:(...) 3 art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k. - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z orzeczeniem na podstawie art. 59 a pkt 1 i 2 k.k. nawiązki po 50.000 zł na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża - Oddział w Z. i pokrzywdzonego (...), z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Z. z dnia 21 października 1991 r. zmienił zaskarżony wyrok przez uchylenie nawiązek orzeczonych za czyn opisany w pkt 3 wyroku, tj. za przestępstwo z art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k.Uzasadnienie faktycznePowołanym na wstępie wyrokiem Artur D. skazany został m.in. za to, że:(...) 2) "w dniu 29 czerwca 1991 r. w O. będąc w stanie nietrzeźwości dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza Policji Kazimierza S. w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych w ten sposób, że trzymanym w prawej ręce wkrętakiem uderzył go w prawą dłoń, klatkę piersiową okolicy sercowej i lewą skroń, powodując ranę kłutą dłoni prawej, ranę ciętą okolicy skroni lewej i ranę ciętą łuku żebrowego lewego, naruszające czynności narządu ciała na czas poniżej siedmiu dni oraz zniszczenie koszuli cywilnej o wartości 60.000 zł",3) "w tym samym miejscu i czasie będąc w stanie nietrzeźwości użył przemocy wobec funkcjonariusza Policji Kazimierza S. w celu zmuszenia go do zaniechania prawnej czynności służbowej w ten sposób, że dążąc do uwolnienia się, w nie ustalony sposób, uderzył go w lewy łuk brwiowy, powodując ranę ciętą łuku brwiowego, naruszającą czynności ciała na czas poniżej siedmiu dni" (...).Rewizję od tego orzeczenia wniósł obrońca (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że zajście pomiędzy funkcjonariuszem Policji Kazimierzem S. a Arturem D. miało dwie wyróżniające się fazy. W pierwszej z nich oskarżony posługując się śrubokrętem atakował pokrzywdzonego, dążąc do naruszenia jego nietykalności cielesnej i wyrządzenia mu przez to dolegliwości fizycznej. W fazie drugiej, o wiele mniej dynamicznej niż pierwsza, oskarżony będąc powalonym na ziemię i trzymanym przez pokrzywdzonego, stawiał mu czynny opór, chcąc zmusić go do zaniechania prawnej czynności służbowej, a mianowicie zatrzymania.W świetle tych ustaleń można było przyjąć konstrukcję prawną, którą zastosował sąd w zaskarżonym wyroku, kwalifikując zachowanie oskarżonego jako dwa przestępstwa - czynna napaść (art. 234 k.k.) i opór przeciwko czynności służbowej (art. 235 k.k.).Przy okazji oceny trafności prawnej kwalifikacji czynów przypisanych Arturowi D. Sąd Najwyższy uchylił orzeczone przez sąd pierwszej instancji nawiązki za przestępstwo z art. 235 k.k. w zb. z art. 156 § 3 k.k., uznając, że nie było ku temu podstawy prawnej. Sąd orzeka nawiązkę na podstawie art. 59a pkt 1 k.k. w razie skazania za umyślne przestępstwa przewidziane w rozdziale XXI kodeksu karnego albo za inne umyślne przestępstwa, których skutkiem jest śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pokrzywdzonego.Artur D. skazany został za przestępstwo umyślne, skierowane przeciwko innemu dobru prawnemu niż wymienione w cyt. rozdziale, i spowodował uszkodzenie ciała u pokrzywdzonego, ponieważ jednak skutek był wynikiem przestępstwa nieumyślnego (art. 156 § 3 k.k. pozostający w zbiegu kumulatywnym z art. 235 k.k.) Sąd Najwyższy uznał, że nie było uzasadnione orzeczenie nawiązek, co z urzędu skorygowano (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 235 KKart. 156 § 3 KKart. 59art. 234 KKart. 59a pkt 1 KK§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.