Z 28/74
PostanowienieIzba Cywilna1974-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przez pociągnięcie do odpowiedzialności karnej innej osoby, jeśli prawidłowość rozstrzygnięcia w danej sprawie nie jest uzależniona od ustalenia odpowiedzialności tej innej osoby i nie wymaga wspólnego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwrot sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego w celu rozszerzenia postępowania na inne osoby może nastąpić tylko wówczas, gdy prawidłowość rozstrzygnięcia w danej sprawie jest uzależniona od ustalenia odpowiedzialności tych osób i wymaga wspólnego rozstrzygnięcia. W przypadku, gdy czyn oskarżonego ma samoistny byt i może być rozpatrywany indywidualnie, a ewentualna odpowiedzialność innych osób może nastąpić niezależnie, zwrot sprawy w tym celu jest nieuzasadniony.Stan faktyczny
Stanisław J. został oskarżony o przestępstwo z art. 322 § 1 k.k. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego zwrócił sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przez pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Franciszka W., który nie był objęty ściganiem. Prokurator złożył zażalenie, twierdząc, że brak jest związku przyczynowego między działaniem oskarżonego a niedopełnieniem obowiązków przez Franciszka W.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego i zwrócił sprawę temu sądowi w celu rozpoznania jej na rozprawie głównej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: ppłk C. Bakalarski. Sędziowie: ppłk W. Morawski (sprawozdawca), por. J. Przygódzki (sędzia Sądu Wojsk. del.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk T. Zuchowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława J., oskarżonego z art. 322 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 10 września 1974 r. zażalenia Prokuratora Prokuratury Warszawskiego Okręgu Wojskowego na postanowienie Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 19 sierpnia 1974 r., dotyczące zwrotu w celu uzupełnienia postępowania karnego przez jego rozszerzenie w postaci pociągnięcia do odpowiedzialności karnej Franciszka W., po wysłuchaniu prokuratora popierającego zażalenie,uwzględniając zażalenie, uchylił postanowienie Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 19 sierpnia 1974 r. i sprawę Stanisława J. zwrócił wymienionemu sądowi w celu rozpoznania jej na rozprawie głównej.Uzasadnienie faktyczne(...) Stanisław J. został oskarżony o popełnienie przestępstwa określonego w art. 322 § 1 k.k.Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 1974 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego, po rozpoznaniu omawianej sprawy na rozprawie głównej, zwrócił ją prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przez pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Franciszka W. nie objętego dotychczas ściganiem.Na wymienione postanowienie złożył zażalenie prokurator, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do merytorycznego rozstrzygnięcia na rozprawie głównej.Na poparcie wymienionego wniosku prokurator w zażaleniu stwierdził, że pomiędzy działaniem przestępnym oskarżonego Stanisława J. a niedopełnieniem obowiązków ze strony Franciszka W. brak jakiegokolwiek związku przyczynowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Decyzja sądu pierwszej instancji co do zwrotu sprawy w celu rozszerzenia postępowania i zapewnienia w ten sposób warunków do prawidłowego wyrokowania jest niesłuszna, a w kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności karnej Franciszka W. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Stanowisko swoje w tym względzie sąd orzekający oparł na niepełnym i jednostronnie rozpatrzonym materiale. Jaskrawym przejawem tego stanu jest fakt oparcia się wyłącznie na zeznaniach Marka G., z jednoczesnym pominięciem innych znajdujących się w sprawie dowodów.Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny, spośród dwóch obciążających się wzajemnie osób, wybrał jedną i uznał, że przyczyniła się ona, obok oskarżonego, do wywołania określonych szkodliwych następstw. Nie budzi wątpliwości w świetle powyższego to, że decyzja w kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności Franciszka W. oparta została na błędnych przesłankach i w danym materiale dowodowym nie znajduje uzasadnienia.Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zapewnienie prawidłowości wyrokowania w danym wypadku nie wymaga kierowania sprawy do postępowania przygotowawczego w celu jego rozszerzenia na inne osoby. Czyn oskarżonego ma samoistny byt i może być rozpatrywany indywidualnie bez szkody dla prawidłowości rozstrzygnięcia. Ewentualna odpowiedzialność karna innych osób w sprawie może nastąpić niezależnie od odpowiedzialności oskarżonego. W tym względzie Sąd Najwyższy wyraża pogląd, że zwrot sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego w celu rozszerzenia postępowania na czyny jeszcze innych osób może nastąpić wówczas, gdy prawidłowość rozstrzygnięcia w danej sprawie uzależniona jest od ustalenia odpowiedzialności tych osób i wymaga wspólnego rozstrzygnięcia. Ze względu na to, że w danym wypadku nie występuje określona współzależność, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- Z 28/78 1978-10-25Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego jest zasadne, gdy dotyczy ono zarówno braków, które można usunąć w postępowaniu sądowym, jak i p…
- Z 29/73 1973-08-06Czy zwrot sprawy prokuratorowi w celu rozszerzenia postępowania na czyny osób niepociągniętych do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 344 § 2 k.p.k. może nastąpić, gdy nie istnieją dostateczne podstawy do przyjęci…
- Z 27/84 1984-04-13Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego o czyny osób niepociągniętych do odpowiedzialności karnej, pozostających w ścisłym związku z czynem oskarżonego, na podstawie ar…
- IV KZ 100/79 1979-07-14Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, jeśli akt oskarżenia zawiera braki dotyczące ustalenia wysokości szkody i uwierzytelnienia odpisów protokołów?
- I KZ 27/25 2025-07-29Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa, jeśli zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu i pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd?
Powołane przepisy
art. 322 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.