Z 29/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 września 1979 r. zażalenia pełnomocnika powoda - PKO I Oddział w N. z dnia 26 lipca 1979 r. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 18 lipca 1979 r., zasądzające od skazanych Krzysztofa K. i Krzysztofa M. na rzecz powoda częściowo tylko koszty zastępstwa prawnego, i po wysłuchaniu prokuratora, wnoszącego o uwzględnienie zażalenia, oraz sędziego sprawozdawcy, uwzględniając zażalenie, zmienił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. przez zasądzenie od skazanych: Krzysztofa K. i Krzysztofa M. na rzecz powoda - PKO I Oddział w N. po 210 zł z tytułu kosztów zastępstwa prawnego.Uzasadnienie faktyczneW prawomocnym wyroku z dnia 23 marca 1979 r., skazującym Krzysztofa K. i Krzysztofa M. za popełnienie przestępstwa określonego w art. 199 § 1 k.k. w zbiegu z art. 265 § 1 k.k. i w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 14, poz. 85) na kary pozbawienia wolności, degradacji i grzywny z jednoczesnym zasądzeniem powództwa cywilnego w wysokości po 1500 zł z 8% odsetkami na rzecz PKO I Oddział w N., Wojskowy Sąd Okręgowy w N. nie rozstrzygnął w ogóle żądania strony powodowej co do kosztów procesu adhezyjnego, a następnie postanowieniem z dnia 9 lipca 1979 r. nie uwzględnił jej wniosku z dnia 28 czerwca 1979 r., dotyczącego uzupełnienia wyroku w tym zakresie w trybie art. 368 k.p.k.Dopiero na skutek stosownego zażalenia powoda z dnia 13 lipca 1979 r. Sąd ten postanowieniem z dnia 18 lipca 1979 r. uchylił swoje postanowienie z dnia 9 lipca 1979 r. i zasądził od obu skazanych na rzecz powoda po 60 zł, a więc łącznie 120 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten stwierdził, że pełnomocnik powoda sporządził jedynie pozew i nie brał udziału w rozprawie, w związku z czym przysługuje mu tylko opłata określona w § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich.Od tego ostatniego postanowienia powód ponownie złożył zażalenie w dniu 26 lipca 1979 r., zarzucając w nim obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 21 pkt 6 w związku z § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich. (Dz. U. Nr 48, poz. 241) oraz art. 98 k.p.c., oraz wnosząc o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu w wysokości od 420 do 840 zł, tj. wynagrodzenia jak za prowadzenie sprawy przed sądem wojskowym jako pierwszą instancją (...).Uzasadnienie prawneW sprawie tej, po wysłuchaniu wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który poparł zażalenie powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne.Z zawartego w aktach sprawy pełnomocnictwa procesowego wynika, że radca prawny - Stanisław K., będący pełnomocnikiem procesowym powoda cywilnego, tj. PKO I Oddział w N., czynności obsługi prawnej wykonywał w ramach umowy o pracę, a nie na podstawie umowy zlecenia o doraźne usługi prawne. W ramach tej obsługi pełnomocnik ten wykonywał i nadal wykonuje wiele czynności związanych z powództwem adhezyjnym w sprawie Krzysztofa K. i Krzysztofa M., czego dowodem było opracowanie i podpisanie pozwu adhezyjnego po uprzednim przygotowaniu materiału, a także dalszych pism załączonych do tej sprawy karnej. W tych warunkach stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że powód poniósł jedynie koszty związane ze sporządzeniem pisma procesowego, jest oczywiście niesłuszne. Stwierdzenie takie bowiem mogłoby dotyczyć tylko sytuacji, w której pełnomocnik procesowy wykonuje wyłącznie doraźną obsługę prawną, co w niniejszej sprawie - jak już uprzednio wykazano - nie wchodzi w grę.Tak więc powodowi w konkretnym wypadku - stosowanie do treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. - należą się nie tylko koszty sporządzenia pozwu - co błędnie stwierdził sąd pierwszej instancji - ale w ogóle niezbędne koszty celowego dochodzenia swych praw i celowej obrony, do których ze względu na reprezentowanie jego przez radcę prawnego zaliczyć również należy wynagrodzenie przewidziane w § 21 pkt 6 powołanego uprzednio rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.W tej sytuacji uznać należy, że sąd pierwszej instancji, ograniczając zasądzenie kosztów tylko do wysokości wynagrodzenia przysługującego za sporządzenie pozwu, nieprawidłowo zastosował art. 98 k.p.c., a tym samym obraził również § 21 pkt 6 cytowanego już rozporządzenia.Należy tu jeszcze nadmienić, że w świetle uchwały Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1971 r. - III CZP 60/71 okoliczność, że radca prawny, który opracował pozew i złożył pełnomocnictwo, nie występował osobiście przed sądem, nie stanowi przeszkody do przyznania powodowi wynagrodzenia za prowadzenie sprawy w wysokości przewidzianej w taryfie o wynagrodzeniu adwokatów, lecz może mieć tylko wpływ na wysokość tego wynagrodzenia (por. OSNCP 1972, z. 3, poz. 48) (...).