Z 40/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia pik Z. Krasuski.Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk J. Gawrysiak.Prokurator: mjr E. Knap.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym zażalenie Prokuratora Prokuratury Garnizonowej Marynarki Wojennej w Gdyni na zarządzenie Zastępcy Szefa Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 10 października 1967 r., pozostawiające bez biegu skargę rewizyjną prokuratora, złożoną na wyrok tego Sądu z dnia 27 września 1967 r. w sprawie Benedykta J.W zażaleniu prokurator wnosi o uchylenie zarządzenia Zastępcy Szefa Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z 10 października 1967 r. i o "nadanie biegu skardze rewizyjnej".Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez uwzględnienia zażalenie Prokuratora Prokuratury Garnizonowej Marynarki Wojennej w Gdyni na zarządzenie Zastępcy Szefa Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z 7 października 1967 r. co do odmowy przywrócenia terminu i pozostawienia bez biegu skargi rewizyjnej w sprawie Benedykta J.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zarządzenie, na które żali się prokurator, zawiera w swej treści dwie decyzje: 1) odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi rewizyjnej w sprawie Benedykta J., 2) pozostawienie bez biegu skargi rewizyjnej, jako złożonej po upływie terminu zawitego.Zażalenie prokuratora, jak to wynika z jego uzasadnienia, kwestionuje decyzję pierwszą, mającą znaczenie przesądzające o drugiej.Prokurator nie zgadza się z argumentacją zarządzenia, prowadzącą do konkluzji, że uchybienie terminu zawitego do wniesienia skargi rewizyjnej nastąpiło z przyczyny zależnej od prokuratora. Prokurator wywodzi, że "uchybienie terminu nastąpiło z powodu nagłego wyjazdu w pilnej sprawie służbowej oskarżyciela i z tej przyczyny nie miał on możliwości zredagowania skargi rewizyjnej". Inny prokurator, który nie brał udziału w rozprawie, "nie miałby możliwości skonfrontowania okoliczności ustalonych na rozprawie z treścią protokołu rozprawy, a zatem nie byłby w stanie opracować należycie umotywowanej skargi rewizyjnej w terminie zawitym". Zdaniem prokuratora "rodzaj i charakter przestępstwa przemawia za tym, iż słuszne byłoby zbadanie przedmiotowej sprawy przez Izbę Wojskową Sądu Najwyższego w aspekcie okoliczności podniesionych w skardze".Sąd Najwyższy, ustosunkowując się do wywodów prokuratora, stwierdza na wstępie, że o przywróceniu terminu zawitego decyduje jeden warunek, mianowicie ustalenie, iż uchybienie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych (art. 142 § 1 k.w.p.k.). Zgodnie z art. 143 § 1 k.w.p.k., do zbadania, czy warunek ten zachodzi, i do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia uprawniony jest i obowiązany kierownik organu wymiaru sprawiedliwości, któremu środek prawny należało złożyć. Przez przyczynę od strony niezależną rozumieć należy taką przyczynę uchybienia terminu zawitego, której powstania strona nie zawiniła i której w porę przy dołożeniu przeciętnej staranności przewidzieć ani jej zapobiec nie mogła. Składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego, strona powinna udokumentować lub choćby wskazać na dowody świadczące o tym, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Kierownik właściwego organu wymiaru sprawiedliwości, wydając decyzję w kwestii przywrócenia terminu, musi dysponować wystarczającym materiałem, pozwalającym na ustalenie, czy zachodzi wspomniany już warunek pozytywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu.W niniejszej sprawie Prokurator Prokuratury Garnizonowej Marynarki Wojennej wniosek o przywrócenie terminu zawitego umotywował tym, że "uchybienie terminu nastąpiło z powodu nagłego wyjazdu w pilnej sprawie służbowej oskarżyciela, który powrócił dopiero 5 października 1967 r. Z tej przyczyny nie miał możliwości zredagowania przedmiotowej skargi rewizyjnej".Zastępca Szefa Sądu Marynarki Wojennej w zarządzeniu z 7 października 1967 r. stwierdził, że wskazana we wniosku prokuratora przyczyna uchybienia terminu zawitego nie jest przyczyną od strony niezależną, nie zachodzi zatem warunek z art. 142 § 1 k.w.p.k. do przywrócenia terminu.Sąd Najwyższy uznaje zarządzenie, na które żali się prokurator, za trafne."Nagły wyjazd oskarżyciela w pilnej sprawie służbowej" słusznie został uznany za przyczynę, która była zależna od strony. Stroną w tym wypadku była nie wyłącznie osoba oskarżyciela, który popierał oskarżenie na rozprawie, lecz także Prokurator Prokuratury Garnizonowej Marynarki Wojennej i każdy ewentualnie wyznaczony w tym celu podległy mu służbowo prokurator. Wbrew sugestiom zawartym w zażaleniu, przygotowanie skargi rewizyjnej nie jest uzależnione od udziału w rozprawie osoby przygotowującej ten dokument. Podstawą opracowania skargi rewizyjnej może być i jest tylko wyrok i protokół rozprawy jako wyłączny dowód zachowania form postępowania. Do tych dokumentów mógł uzyskać w odpowiednim czasie wgląd ten przedstawiciel Prokuratury Garnizonowej Marynarki Wojennej w Gdyni, któremu zostałaby zlecona czynność wniesienia skargi rewizyjnej. Skoro jednak oskarżyciel, popierający oskarżenie na rozprawie, wysłany został w podróż służbową, a na jego miejsce nie wyznaczono prokuratora, który by zajął się wniesieniem w terminie skargi rewizyjnej na wyrok, to oczywiście nie może być mowy o tym, że uchybienie terminu do wniesienia skargi rewizyjnej nastąpiło z przyczyny od strony, to jest od Prokuratora Garnizonowego Marynarki Wojennej, niezależnej.