I DO 1/18

Izba Dyscyplinarna2018-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu właściwego, w tym sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy, podlega rozpoznaniu w trybie art. 42 § 4 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują wyłączenia sędziego in abstracto, lecz wiążą je z jego udziałem w sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) niewyznaczonego (niewyznaczonych) do udziału w sprawie, a nawet wszystkich pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu w trybie art. 42 § 4 k.p.k. tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem. Właściwym do rozpoznania takiego wniosku jest sąd, przed którym toczy się postępowanie.
Stan faktyczny
Sędzia J. B., obwiniony o przewinienie dyscyplinarne, złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […], którzy podejmowali wobec niego czynności nadzorcze w innym postępowaniu, co skutkowało wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony argumentował, że zaistniały przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. oraz art. 41 § 1 k.p.k. Wniosek dotyczył zarówno sędziów już wylosowanych do rozpoznania sprawy, jak i pozostałych sędziów sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać wniosek w części dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] do rozpoznania według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w [...], a w pozostałym zakresie wniosek pozostawić bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DO 1/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek Protokolant Justyna Jarocka w sprawie J. B. - sędziego Sądu Rejonowego w K. obwinionego o dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 j.t. z późn. zm.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2018 r. przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w […] w trybie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. wniosku obwinionego o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Apelacyjnego w […] na podstawie art. 128 u.s.p. w zw. z art. 42 § 4 k.p.k. i art. 110 §3 u.s.p. w zw. z art. 110 §1 u.s.p. (w brzemieniu obowiązującym do 3 kwietnia 2018 r.) p o s t a n o w i ł: 1) wniosek w części dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w […]: P. A., B. K. i B. L. przekazać do rozpoznania według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w […]; 2) w pozostałym zakresie wniosek pozostawić bez rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Obwiniony o dokonanie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. J. B. sędzia Sądu Rejonowego w K. w dniu 9 marca 2018 r. złożył do akt sprawy dyscyplinarnej wniosek o wyłączenie od rozpoznania jego sprawy, sędziów: P. A., B. K. i B. L. oraz pozostałych sędziów Sądu Apelacyjnego w […]. Jak wskazał wnioskodawca nazwiska sędziów znalazł na stronie internetowej tegoż Sądu. Obwiniony sędzia uzasadniając wniosek podniósł, że kilku sędziów Sądu Apelacyjnego w […] podejmowało wobec niego czynności nadzorcze w toczącym się postępowaniu o zniesienie współwłasności w sprawie o sygn. akt VI NS […], które następczo skutkowały wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i w stosunku do tych sędziów – zdaniem wnioskodawcy – zaistniała przesłanka określona w art. 40 §1 pkt 4 k.p.k. Natomiast co do pozostałych sędziów Sądu Apelacyjnego w […] zachodzą zdaniem obwinionego sędziego przyczyny wyłączenia wynikające z normy art. 41 §1 k.p.k. Na skutek losowania składu orzekającego do rozpoznania sprawy sędziego J. B., które odbyło się w dniu 23 stycznia 2018 r., wyznaczony został skład orzekający w osobach: SSA P. A., SSA B. K. i SSA B. L.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 122 pkt 9 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z dnia 2 stycznia 2018 r. z późn. zm.) do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 j.t. z późn. zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe aż do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy, a co za tym idzie również przepis art. 110 §3 w zw. z art. 110 §1 pkt 1 w/w ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu obowiązującym do 3 kwietnia 2018 r. Niewątpliwie pismo procesowe inicjujące postępowanie dyscyplinarne przed sądem I instancji, jakim jest wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, został skierowany do Sądu Apelacyjnego 3 w […] przed 3 kwietnia 2018 r. tj. 2 stycznia 2018 r. W związku z powyższym w tym konkretnym przypadku będą miały zastosowanie przepisy u.s.p. obowiązujące do podanej daty, tj. do 3 kwietnia 2018 r., tym bardziej, że przed Sądem Apelacyjnym w […] doszło już do rozpoczęcia rozprawy głównej. Przechodząc do meritum sprawy należy stwierdzić, że nie powinien budzić wątpliwości fakt, że karna ustawa procesowa - mająca w oparciu o przepis art. 128 u.s.p. odpowiednie in concreto zastosowanie - nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto, ale wiąże wyłączenie sędziego „z (jego) udziałem” w sprawie (art. 40 § 1 k.p.k.). Stosując wykładnię językową przepisy art. 40 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. dotyczą wyłączenia sędziego (sędziów) wyznaczonego (wyznaczonych) do udziału w sprawie. Stąd też wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) niewyznaczonego (niewyznaczonych) do udziału w tej sprawie, a nawet wszystkich pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu w sposób przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem. Bezsporne jest, iż w sprawie niniejszej został już wylosowany do jej rozpoznania (personalnie powyżej wskazany) skład orzekający spośród sędziów Sądu Apelacyjnego w […]. Stąd też przytoczone powyżej względy procesowe powodują, że ów wniosek obwinionego może być w obecnej sytuacji rozpatrywany tylko w zakresie tych sędziów, którzy zostali poprzez losowanie wyznaczeni do rozpoznania jego sprawy. Właściwym jednak do jego rozpoznania jest - zgodnie z treścią art. 42 § 4 zd. 1 k.p.k. – sąd, przed którym toczy się postępowanie, a więc Sąd Apelacyjny w […] (art. 110 §3 w zw. z art. 110 §1 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu obowiązującym do 3 kwietnia 2018 r.). Biorąc powyższe pod uwagę należało przekazać wniosek – w części dotyczącej sędziów Sądu Apelacyjnego: P. A., B. K. i B. L. do rozpoznania według właściwości - Sądowi Apelacyjnemu w […]. W pozostałym zaś zakresie wniosek pozostawić bez rozpoznania. Dopiero - ewentualne - wyznaczenie tych pozostałych, wskazanych w nim sędziów do rozpoznania sprawy obwinionego 4 zaktualizuje potrzebę jego merytorycznej oceny także w tej części, ale również tylko w trybie określonym w art. 42 § 4 zd. 1 k.p.k. Z przytoczonych względów postanowiono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1art. 42 § 4 KPKart. 128art. 110 §3art. 110 §1art. 40 §1 pkt 4 KPKart. 41 §1 KPKart. 122 pkt 9art. 110 §1 pkt 1art. 40 § 1 KPKart. 40 KPKart. 41 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy